"Polikistik Over Sendromu" ( PKOS ) üreme çağındaki kadınların % 4-6 sında ortaya çıkmaktadır. PKOS olan kadınların bir çoğu doktora adet düzensizliği sebebiyle başvurmaktadır. Bunun yanında kıllanma ve obezite gibi şikayetlerde eklenmektedir. Gebelik elde etmek isteyen çiftlerde poli kistik over sendromu infertilite sebebi olarak karşımıza çıkmaktadır.
Polikistik over sendromu nun bu tür problemlere yol açtığını ancak aylık düzenli adet kanaması olan kadınlardaki döngü ile karşılaştırarak daha iyi anlayabiliriz.
Düzenli adet olan kadınlarda ön hipofiz bezinden FSH (follikül stimülan hormon ( yumurta keseciğini büyüten hormon) ) salgılanmaktadır. FSH salgılanması ile yumurta keseciği büyümeye ve estrojen hormonunu salgılamaya başlar. Yeterli büyüklüğe ulaşan yumurta keseciği salgıladığı estrojen belirli bir seviyeye geldiği zaman LH ( Luteinizin Hormon (yumurta çatlatıcı ve olgunlaştırıcı hormon) ) salgılanır ve olgunlaşan yumurta keseciğinden ayrılarak atılır. Düzenli adet olan kadınlarda bu döngü 28- 30 günde bir tekrarlanır. Yumurtlama yaklaşık bu döngünün 14. Gününde olur. Yumurtlama zamanında olan ilişki sonrasında aylık olarak % 20 oranında gebelik olasılığı olmaktadır.
Polikistik over de asıl problem insülin diranci ve kandaki yüksek insülin düzeyidir.Mekanizmayı basit bir dille özetliyelim.
Vücuttaki (kas gibi) dokularda bilinmeyen bir sebeple insülin direnci ortaya çıkar.İnsülin yükselmeye başladığı zaman karaciğerde seks hormon bağlayıcı globülün sentezi azalır ve yumurtalıklardan androjen(erkeklik hormonu) yükselmeye başlar.Yükselen androjen yağ dokusunda estrona dönüşür ve kanda estrojen düzeyi yükselir. Kanda yüksek estrojen normal adet döngüsünü başlatacak FSH hormonu baskılandığı için yumurta büyümeye başlamaz. FSH hormonu düşük kalırken LH hormonu yükselmekte ve buda yumurtalıklarda birçok küçük follikül oluşmasına sebep olmaktadır. Yumurtlama olmadığı için progesteron hormonuda üretilemekte ve adet kanaması olamamaktadır.
- Yukarıdaki oluşan hormonal düzensizlikten dolayı PKOS li kadınlarda
- Adet düzensizliği: Yumurtlamanın olmaması adet döngüsünün uzamasına ( yılda 6 kez veya daha az sayıda adet kanaması olması ), düzensiz adet kanamalarına yol açar.
- Kıllanma (Hirsutizm) ve akne: Çatlayamayan foliküller fazla miktarlarda testosteron ("erkeklik hormonu") üretir. Kadında fazladan üretilen erkeklik hormonu tüylenme ve sivilcelenme gibi sorunlar yaratır.
- Şişmanlık (Obezite): Kan şekerinin düzenlenmesinden sorumlu olan insülin hormonu salgısının bu hastalıkta bozulması kilo alma sorununa neden olur.
- Kısırlık (İnfertilite): Yumurtlama olmaması kadını zor gebe kalma sorunuyla, gebe kalınması durumunda ise artmış düşük yapma riskiyle başbaşa bırakır.
- Kellik: Testesteron hormonu yüksekliği erkek tipi saç dökülmesine sebep olmaktadır.
Polikistik Over Infertilite
Polikistik over li kadınlarda ergenlikten başlayarak menepoza kadar giden bir hastalıktır. Hiç bir tedavi yöntemi yoktur ki PKOS‘ i iyileştirsin. Ergenlik döneminde görülen şişmanlık , kıllanma, akne ve saç dökülmesi gibi problemler diyet ve bazı ilaçlarla en aza indirgeyecek şekilde tedavi edilebilir fakat tamamen yok edilemez.
Evlendikten sonra kendiliğinden gebelik olmaması PKOS kadınlarda sorun olarak karşılarına çıkmaktadır. Yumurta elde etmek ve gebe kalmaları için mutlaka yumurtlama tedavisi olmaları gerekmektedir. PKOS tipi yumurtalıklarda çok sayıda yumurta keseciği bulunmaktadır . Gebelik elde etmek için sıra ile yumurtlama daha sonra yumurtlama + aşılama bu yöntemlerle gebelik olmaz ise tüp bebek tedavisi uygulanmaktadır. Kadının yaşı ve elde edilecek yumurta sayısıyla orantılı olarak gebelikelde etme şansları yüksektir.
Polikistik Over Kadınların Dikkat Etmesi Gereken Hususlar
- Testosteron hormonunun sürekli olarak yüksek kalmasına bağlı olarak kan yağlarının seviyesinin yükselmesi uzun vadede kadının çeşitli kalp hastalıklarına yakalanma riskini artırır.
- Rahim iç tabakasının progesteron hormonunun eksik kalması nedeniyle ortaya çıkan artmış rahim kanseri riski,
- İlerleyen yaşlarda şeker hastalığına yakalanma riski yüksektir,
- Gebelik döneminde yüksek tansiyon ve gizli şeker ortaya çıkma olasılığı yüksektir, Bu riskleri en aza indirgemek için dikkat edin.
- Kilo alınımına dikkat edilmesi
- Yılda bir kez kan yağları ve şeker yükleme testlerini yaptırmaları gerekmektedir.
.jpg)