Tüp Bəbəkdə Sperma Müalicəsi

Tüp Bəbəkdə Sperma Müalicəsi

1 ) Sperma pozuntularının səbəbləri nələrdir?

Ata namizədində ifraz olunan sperma hüceyrələri, xayadan çıxdıqdan sonra yumurtalara çatmaq üçün təxmini 5 metr ətrafında irəliləyər. Spermaların yumurta ilə birləşməsi xarici faktorlərlə də əlaqəlidir. Çünki artım sistemi, xarici faktorlara çox həssasdır. Siqaret kimi orqanizmə xaricdən alınan bir sıra maddələr, spermalarda funksiya pozuntularına səbəb ola bilər. Eyni zamanda, sperma istehsalına, səbəbi bilinməyən sturktur faktorlar da təsir edər.

Sperma istehsalında pozuntulara en çox səbəb olan ünsur, DNT sistemində meydana gəlmiş olan ziyanlardır. DNT sistemində pozuntu olması, embrionun inkişafına manə olan bir faktordur. Orqanizma quruluşu, DNT pozuntularının qarşısını almaq üçün, bir sıra tedbirlər alır. Artımın meydana geldiyi sırada, xromozonlar birləşərkən DNT da ortaya çıxan pozuntuların bir qisimi revize edilə bilməktədir.

2 ) Müalicə əsnasında kişidən necə sperma alınır?

Ata namizədi, yumurta toplamanın ediləcəyi gün, sperma vermək üçün müayinəxanaya gəlir. Yumurta toplama işləmi edilmədən əvvəl, 3 -5 gün arasında cinsi əlaqəyə girilməməsi lazımdır. Spermalar, masturbasiya üsulu ilə, kişi üçün xususi olaraq hazırlanmış sperma vermə otaqlarında ayrı bir qab içində verilir və  mayəyə dönüşməsi gözlənilir. Mayəyə dönüşən sperma; sayı, hərəkətliliyi və forması cəhətdən araşdırılaraq, laboratoriyada bir sıra işləmlərdən keçirdilərək en keyfiyyətli spermalar seçilir.

Heç bir şəkildə sperma əldə edilə bilməyən xəsdələrdə və ya menisində her hansı bir spermaya rast gəlinməyən kişilərdə isə, cərrahi müdaxilə köməyi ilə testislərdən çox sayda nümunə alınaraq sperma arayışı reallaşdırılır. ESE olaraq ifadə edilən bu üsulda, sperma tapma ehtimalı, bu vəziyyətə gətirən səbəblər ilə əlaqəli olaraq 25-60 faiz arasında dəyişkənlik göstərir. Bu işləm lokal anesteziya və ya ümumi anesteziya işləmi olaraq edilə bilər.

3 ) Semen Analizi (Spermiyogram)

Semen analizi, ejekulasiya əsnasında  penisten gelen mayə və məzmununun miqdarı və keyfiyyət əsasında dəyərləndirilməsi işləminə verilən addır. Bu test sayəsində, həm semen şəklinde ifadə edilən mayə, həm də mikroskopik olaraq görülə bilən hərəkətli hüceyrələr olan spermalar analiz altına alınaraq araşdırılır.

Kişi artım potensialının qiymətləndirilməsi əsnasında reallaşdırılan ən əhəmiyyətli və ilk müraciət edilən şey, laboratoriya testidir.

Semen, spermaları və müxtəlif ifrazat bəzlərindən salınmış olan mayələri ehtiva edən vizköz, ağımtıl bir mayədir. Ejekülasiyadan həmən sonra qatı kimi, sonrakı 10- 30 dəqiqə içində isə mayələşərək axıcı hala gələn bir mayədir.

Spermalar semendə yer alan, başı və quyruğu olan, hərəkət edən artım hüceyrələridir. Bu funksiyaları sayəsində, qadın orqanizminə girdikləri zaman hərəkət edərək yumurtaya doğru irəliləyər və döllənmə olaraq adlandırılan yumurta ilə birləşməyi təmin edərlər.

Her semen nümunəsində milyonlarla sperma, fərqli miqdarlarda fruktoza, tampon mayələri, koagülasiya maddələri, sürüşkənləşdiricilər ve spermanı dəstəkləyən və döllənmə işləminə köməkçi olan fermentlər yer alır.

Eyni zamanda semen analizində semen nümunəsi yuyularaq, müalicə üsulunun  yönteminin planlaşdırılması ilə əlaqəli məlumat sahibi oluna bilir. 3- 5 günlük cinsi qadağandan sonra tətbiq olunan bi test ilə, hansı müalicə üsulunun daha yaxşı nəticə verəcəyi ilə əlaqəli də ciddi məlumatlar əldə edilir.

4 ) Tüp bəbək mikroinyeksiyada tək sperma kafidir

Tüp bəbək müalicələrində, bir tək sperma olsa belə, ata olamayan namizədlər tüp bəbək mikroinyeksiya üsulu ilə bərabər ata ola bilməkdədir. İlk olaraq 1992-de Brüksel Vrije Universitetində tətbiq olunmuş bu üsuldan uğur əldə edilmişdir. Bu tətbiq sayəsində, körpə sahibi ola bilməyən milyonlarla cütlük uşaq sahibi ola bilməktədir.

5 ) Xarab sperma artdıqca embriondan gözlənilən keyfiyyət də düşər

Reallaşdırılan bir çox elmi araşdırma nəticəsində, forması norml olaraq qəbul edilən spermalar da dahil olmaq üzrə,  15 faiz ətrafında DNT quruluşunda pozuntu ola biləcəyi müzakirə mövzusudur. DNT baxımından xarab olaraq qəbul edilən spermaların sayı çoxaldıqca, embrion keyfiyyətinə də mənfi olaraq təsir edir. Ancaq sperma hüceyrələrininin araşdırılması əsnasında, spermalarda 17 faizin altında pozuntu təsbit edilməsi halında, tüp bəbək müalicələri ciddi mənada uğurlu ola bilməkdədir. Ancaq, spermanın DNT sında azalma çox fazla görülər isə, hamiləlik əldə etmə ehtimalında  50 faiz azalması da ehtimallar arasındadır və yüksəkdir.

Yaddan çıxardılmaması lazım olan bir başqa xüsus isə, embrion keyfiyyətində olduqca təsirli olan qadının yaşı və yumurta sayıdır. Daha çox, qadının yaşının 35 yaşından böyük olması vəziyyətində, embrionun yapışmasına manə olur. Bu səbəbdən ötəri də, tüp bəbək müalicəsi edildiyi müddətcə, vaxt itirmədən başlamaq, müalicədən alınacaq nəticənin faydalı olmasında təsirli olur.

Şərhlər

Bir yorum yazınız