Paylaş:

Doğal yolla gebelik elde edemeyen çiftler için çok farklı tedavi yöntemleri, değişik teknikler bulunmaktadır. Bunlardan en başarılı sonuçlar veren yöntemin tüp bebek tedavisi olduğu bilinir. Bunun dışında da yumurta ve spermin bir araya gelip sağlıklı bir döllenme oluşmasını, oluşan embriyonun rahme tutunmasını kolaylaştırıcı pek çok teknik bulunmaktadır. bu bağlamda döllenme başarısını artıma amaçlı uygulanan yöntemlerden birisi olarak GIFT (Gamet Fallop İçi Transfer) uygulanmaktadır.

GIFT, temelde yumurtanın doğal döllenme yeri olan tüplerin içinde sperm ile karşılaşıp döllenme şansının arttırılmasını hedefleyen bir yardımcı üreme tekniğidir. GIFT işleminde anne adayının yumurtaları vajinal yöntemle ultrason muayenesi eşliğinde toplanır ve sperm hücreleri ile birlikte tüplere yerleştirilir. Bu işlemler laparoskopik ve laparotomik yöntemle yapılmaktadır. Ancak GIFT işleminin yapılabilmesi için anne adayının mutlaka en az bir tane fallop tüpünün olması, baba adayından alınan semende ise en az 2 milyon sperm hücresi olmalıdır.

GIFT işlemi basit bir anlatımla; bir kadının yumurtalarını toplamak, bunları sperm ile bir araya getirmek ve hemen fallop tüpüne yerleştirmek şeklinde işleyen yardımcı bir üreme prosedürüdür. GIFT ile tüp bebek tedavisi ve zigot intrafalopiyan transferi (ZIFT) işlemleri arasındaki temel farklılıklardan birisi, GIFT ile döllenme sürecinin bir laboratuvar yerine fallop tüpü içerisinde gerçekleşmesidir. Ayrıca GIFT yönteminin işe yaraması için kesinlikle en az bir tüpün sağlıklı olması gerekir.

GIFT nasıl uygulanır?

GIFT için öncelikle anne adayının en az bir sağlıklı fallop tüpünün varlığını belirlemek için bir röntgen ışını kullanılır. Ayrıca fallop tüpünün dış kısmında herhangi bir yara dokusu olup olmadığına bakmak için ve mümkünse onarmak için bir laparoskop kullanılır. Yumurtalar, laparoskop ile yumurtalıklardan alınır. Yumurtaların alındığı aynı gün baba adayından da sperm örneği alınır. Ardından yumurta ve sperm bir kateterde bir araya getirilir. Sonrasında yumurta ve sperm karışımı kateter ile fallop tüplerine yerleştirilir. Döllenmiş yumurtanın rahim içi dokusuna tutunmasını desteklemek amacıyla rahim astarını oluşturacak bir ilaç anne adayına verilir. Eğer bu işlemde fazla yumurta kalırsa, tüp bebek için saklanıp kullanılabilir.

GIFT  işlemi hangi hastalara uygulanır?

  • Sebebi belirlenemeyen kısırlık sorunu olan çiftlere,
  • Tüp bebek tedavisinde başarı elde edilemeyen çiftlere,
  • Tüp bebek istemeyen çiftlere,
  • En az bir tane sağlıklı tüpü olan kadınlara,
  • Baba adayının sperm sayısının düşük olduğu çiftlere GIFT uygulanabilir.

GIFT ve tüp bebek tedavisi arasındaki farklar nelerdir?

  • Tüp bebek tedavisinde yumurta, GIFT’de olduğu gibi fallop tüplerinde değil bir laboratuvarda döllenir.
  • Tüp bebek tedavisi tüpleri olmayan veya tüplerinde sorun olan kadınlara uygulanabilirken, GIFT için kadının en az bir tane tüpü sağlıklı olmalıdır.
  • Tüp bebek tedavisinde döllemenin kontrolü ve embriyo kalitesinin değerlendirilmesi mümkünken, GIFT işleminde döllenme vücudun içinde olduğundan embriyo seçimi olmaz.

GIFT işleminin avantajlar ve dezavantajları nelerdir?

  • GIFT yönteminde anne adayının hastanede yatması gerekmez. İşlemden sonra anne adayı tipik olarak en fazla 8 saat içinde rutin yaşamına döner.
  • GIFT işleminde doktorlar döllenmeyi kontrol edemez ve onaylayamaz ya da embriyo kalitesini belirleyemez.
  • GIFT işlemi tüpleri hasar görmüş veya tıkanmış hastalarda kullanılamaz.

GIFT ve ZIFT yöntemleri

GIFT (üreme hücresi olan gametin fallop içi transferi) ve ZIFT (zigot fallop içi transferi) tüp bebek tedavisinin daha da geliştirilmiş halleridir. Tıpkı tüp bebek uygulaması tedavisi gibi bu uygulamalar da kadından yumurta alma ve spermle buluşturup tekrar yerine koymak gibi işlemleri içerirler. Ancak GIFT ve ZIFT yöntemlerinde işlem daha kısa süre içinde gerçekleşir. Klasik tüp bebek tedavisinde, embriyoların oluşumu, gelişimi gözlemlenir ve laboratuvar ortamında 3- 5 gün içinde yetiştirilirken, ZIFT işleminde döllenmiş yumurtalar 24 saat içinde anne adayının rahmine yerleştirilir. GIFT işleminde sperm ve yumurtalar rahme yerleştirilmeden önce karıştırılır ve biraz da şansa bağlı olarak yumurtalardan biri dölyatağı borusu içinde döllenir.

GIFT, ZIFT ve tüp bebek tedavisi

Hem GIFT hem de ZIFT işlemleri tüp bebek tedavisine göre başarı oranı bakımından benzerlik gösterir. Tüp bebek tedavisi ile hamile kalamayan bazı kadınlar için GIFT ve ZIFT uygulamaları doğru bir seçenek olabilir. GIFT ve ZIFT işlemlerinde yapılan işler doğal yolla elde edilen gebeliğe daha fazla benzerdir. ZIFT işleminde yumurtalar doğrudan rahim içi yerine dölyatağı borusuna yerleştirilir ve GIFT ile döllenme vücutta oluşur, gelişir.

GIFT ve ZIFT uygulamalarında tüp bebek tedavisinde olduğu gibi teknikler geliştirilmiştir. GIFT ve ZIFT işlemlerinin her ikisi de tüp bebek tedavisinin aksine cerrahi işlem gerektirdiği için kliniklerde tüp bebek uygulaması her zaman daha çok tercih edilen bir seçenek olmaktadır. Aynı bağlamda GIFT ve ZIFT işlemleri tüplerde oluşan hasar ya da herhangi bir anormallik dışındaki  birçok kısırlık sorununda faydalı olabilir. Sperm yumurtayı dölleyebilecek yetide olduğu sürece hafif erkek kısırlıklarında bu tekniklerin kullanılmasıyla başarı elde edilebilir.

Döllenme olması ve sağlıklı bir embriyo elde edilebilmesi için aslında sağlıklı bir tane yumurta hücresi bile yeterli olabilir. Bu bakımdan kadının menopoza girmiş olması ya da bir tane bile yumurtasının kalmamasına sebep olan bir sorun olması durumunda GIFT, ZIFT ya da tüp bebek tedavisinden bahsetmek mümkün olamaz.  GIFT işlemi için kadından en az bir tane sağlıklı yumurta alınabildiyse ve eşinin spermi dölleme yapabiliyorsa döllenmenin gerçekleşmesi için işlem yapılabilir. Özellikle de 35 yaş üzeri kadınlar daha genç kadınlara kıyasla yumurta konusunda daha az elverişli olurlar. Bu sebeple de GIFT, ZIFT ya da tüp bebek tedavisi için yaş fazla ilerlemeden başvurmakta fayda var.

GIFT ve ZIFT işlemleri cerrahi müdahaleler içerir!

Bir tane bile sağlıklı yumurtası olan kadında ilk işlemler aynı tüp bebek tedavisindeki gibi ilerler. Yumurtalıkta yumurta oluşumunu başlatmak için enjekte edilebilir tedavi ve takiben gelişen yumurtaları olgunlaştıran tedavi enjeksiyonları yapılabilmektedir. Zaten işlemin yapılacağı merkezdeki uzmanlar bu süreci ve yapılması gerekenleri detaylı bir şekilde anlatırlar.

Elde edilen yumurtalar ve spermler tüp bebek tedavisinde olduğu gibi toplanır, ancak ondan sonrası biraz farklıdır. Tüp bebek tedavisinde embriyo hızlı ve basit bir işlemle vajinaya yerleştirilir. GIFT işleminde ise anne adayının midesine kesi atılarak yumurtalar ve sperm rahim duvarına küçük teleskop gibi bir alet olan laparoskop ile yerleştirilir. Laparoskopi işlemi genel anestezi gerektirir. Ancak bu işleme rağmen hastanın hastanede yatması gerekmeyebilir, yaklaşık 8 saatlik dinlenme yeterli olabilir.

İşlemde tüm faktörlerin olumlu seyretmesi durumunda yumurtalar tüplere girdikleri zaman, en azından bir tanesi sperm tarafından döllenir ve rahme gidip orada olgunlaşır. Ancak daha döllenme olmadan yumurtalar ve spermler tüplere yerleştirildiği için döllenme olup olmadığını anlamak mümkün olmaz. Genellikle GIFT işleminde gebeliği garantilemek için daha fazla yumurta kullanılmakta ve bundan dolayı da çoğul gebelik riski artmaktadır.

Hem ZIFT hem de GIFT hem cerrahi işlem gerektirir hem de hormonlu tedavi gerektirir. Bu bakımdan düşünüldüğünde ise tüp bebek tedavisi daha avantajlı olabilir.

Paylaş:
Siz Yorumlayın Doktorumuz Cevaplasın
Benzer Yazılar