Paylaş:

“Sigara, sağlığa zararlıdır” ifadesi artık herkes tarafından kanıksanmış durumda, sigara kullanan ya da kullanmayan herkes onun zararlarının farkında. Sigarayı bu kadar zararlı yapan elbette ki onun içinde bulunan nikotin, zift, kurşun, karbon monoksit ve diğer zehirli maddelerdir. Bunlar içen ya da dumanına maruz kalan kişinin üst solunum yollarına, bronşlarına, akciğerlerine ve kanına geçiyor. Kan, vücuttaki tüm organların işleyişinde temel rol oynadığından, bu zararlı maddeler kana geçince vücuttaki tüm organlara yayılarak, kişinin solunum sisteminde, kalp ve damarlarda ve diğer sistemlerinde zarar verici etkilere neden oluyor. Sigara, her yaştan, herkes için çok zararlıyken, özellikle de çocuklar, yaşlılar ve hamileler için ekstra zararlıdır.

Hamilelikte sigaranın etkileri

Bir anne adayının sigara içmesi demek, hem kendini hem de bebeğinin yaşamını riske atması demektir. Hamilelikte tüm vücut fonksiyonları, sistemler, organlar çok daha fazla hassas olduğundan sigaradan etkilenme oranı da çok yüksek oluyor. Hamilelikte sigara içilmesi halinde, anormal etkiler kendisini çok daha kısa sürede göstermeye başlar. Sigaranın olumsuz etkileri anne adayı için hamileliği çok daha zor bir hale getirirken, bebeğin fiziksel ve zihinsel gelişimi için çok zararlı olur.

Hamilelikte içilen sigaranın ya da maruz kalınan sigara dumanının olumsuz etkileri genellikle günde 20 ya da daha fazla sigara içen anne adaylarında çok daha belirgin olur ve genellikle bu anne adaylarının bebekleri bir anomali ile doğar ya da ölü doğum yaşanır. Ancak sigaranın olumsuz etkisinin gün içinde içilen sayı ile doğru oranda arttığı bilinmekle birlikte, içilen tek bir sigara bile bu olumsuz etkiler kendisini gösterir.

Son yapılan araştırmalar, dünyadaki tüm kadınların yaklaşık olarak % 12’sinin sigara kullandığını göstermektedir. Bu oranın özellikle de gelişmiş ülkelerde çok daha fazla olduğu düşünülmektedir. Bu açıdan düşünüldüğünde gelişmiş ülkelerde kadınlar arasında sigara kullanım oranı % 20’lere kadar çıkabilmektedir. Aslında sigara kullanan bu kadınların da büyük bir kısmı hamilelik döneminde de bu alışkanlıklarından vazgeçmemekteler. Amerika’da yapılan araştırmalar kadınların hamilelik döneminde sigara içmemeleri durumunda yenidoğan ölümlerinin en az % 10 oranında azalacağını gösteriyor. Yani hamilelikte sigara içmek demek, bebeğin ölü doğma riskini kabullenmek demektir.

Sigara dumanından alınan her nefeste yaklaşık 2500 değişik kimyasal madde bulunmaktadır ve bu maddelerin her biri anne rahmindeki bebek için ciddi anlamda zararlıdır. Özellikle de nikotin ve karbon monoksit kötü gebelik öyküsü ve bebek kayıpları için ana risk faktörü olarak karşımıza çıkmaktadır.

Sigara dumanının içindeki pek çok madde vücutta pek çok değişiklik yaratır. Yaşanan bu değişikliklerin en kısa sürede gerçekleşeni ve çok dikkat çekeni de dolaşım sistemi üzerindeki etkidir. Şöyle ki; sigaradan alınan ilk nefesle birlikte kişinin damarlarında ve bronşlarında büzüşme meydana gelir, kan basıncı yükselir, kanın oksijen taşıma kapasitesi belirgin düzeyde azalır. İşte bu durum çok ciddi problemlere neden olabilmekle birlikte çoğu zaman bu sorun yetişkinler tarafından tolere edilebilir. Fakat hamile bir kadın ve rahimde büyümeye çalışan bebek için bunun tolere edilmesi çok daha güç olur.

Hamile kalmadan ne kadar zaman önce sigarayı bırakmalı?

Sigarayı bırakmak için ideal zaman diye bir şey yoktur, hemen, en kısa süre içinde sigarayı bırakmak en doğru yaklaşımdır. Ancak gebelik planlanıyorsa da mutlaka daha gebe kalmadan en az 3 ay öncesinde mümkünse sigara bırakılmalıdır. Zaten sigara kullanma alışkanlığı olan çiftlerin gebe kalma şansı daha azdır. Bu konuda yapılan araştırmalar sigaranın gebe kalma olasılığını % 40 oranında azalttığını gösteriyor. Sigara kullanımının hem kadın hem de erkek kısırlığına sebep olduğunu, embriyo kalitesini düşürdüğü, bebekte zihinsel ve fiziksel anomalilere sebep olduğu, gelişimsel geriliklere yol açtığı, hatta düşük ve ölü doğumlara neden olduğu biliniyor. Hal böyle olunca da sigara ne kadar erken bırakılırsa o kadar iyi olacaktır. Bırakamayanların ise sigarayı mümkün olduğu kadar azaltmaya çalışmaları öneriliyor. Yapılan araştırmalar, gebeliğin ilk üç aylık döneminde sigaranın bırakılması durumunda, bebeğin genel sağlığı ve doğumun zamanında olması gibi etkenlerin sigara içmeyen bir anne adayınınkine yakın olduğunu gösteriyor.

Hamilelikte sigara kullanımının zararları nelerdir?

Sigaranın çok zararlı olduğu bilinirken, her geçen gün yapılan araştırmalarda bambaşka olumsuz etkilerinin olduğu görülüyor. Bunlara göre de hamilelikte sigara kullanımının düşüklere neden olduğu açık ve net olarak biliniyor. Gebelikte sigara içen anne adayları bebeğin sağlığını ciddi şekilde riske atıyor. Hem anne adayının sigara içmesi hem de pasif içicilik olarak tanımlanan, sigara dumanına maruz kalması yaklaşık olarak aynı etkiyi gösteriyor. Hamilelikte içilen sigara; bebeğin su kesesinin erken açılmasına, bebeğin eşi plasentanın yanlış yere yerleşmesine, erken ayrılmasına, dış gebeliğe, gebelikte hipertansiyon sorununa, kanama gibi farklı sorunların yaşanmasına sebep olabiliyor. Bunların yanında hamilelik döneminde sigara içen anne adayları bebeklerinin beklenenden daha düşük doğum ağırlığıyla doğmasına, yeteri kadar gelişememesine neden olabilir. Düşük doğum ağırlıklı olarak dünyaya gelen bebekler doğum sonrasında pek çok sağlık problemi açısından yüksek risk taşır. Bunlardan en ciddi olanlar; felç, zeka geriliği ve hatta ölüm riskidir.

Anne karnında sigaraya maruz kalan bebeklerde beşik ölümü, ani bebek ölümü çok daha sık görülür, hatta bu bebekler daha huzursuz bir bebeklik dönemi geçirirler. Tüm bunlar bir araya getirildiğinde hamilelik döneminde anne adayının içtiği her sigara bebeğe giden ve büyümesi için gereksinim duyduğu kan, oksijen ve besin maddelerinde azalmaya neden oluyor.

Son dönemde yapılan bir çalışmanın sonucuna göre hamileliğin ilk 3 ayı boyunca sigara içen kadınların bebeklerinde yarık damak sorunu çok daha sık olarak yaşanmaktadır. Gebelikte içilen her bir sigaranın en korkutucu etkilerinin başında ölüm doğum riskinde yarattığı artış gelmektedir. Hamilelik dönemi boyunca sigara içen kadınların bebeklerinin herhangi bir dönemde hayatını kaybetme riski sigara içmeyenlere göre çok daha yüksektir.

Aynı şekilde gebelikte içilen sigaraya doğumdan sonra da devam edildiğinde anne sütünün C vitamini oranı, bebeği besleyici etkisi azalır, doğum sonrasında birlikte bebekte çeşitli hastalıkların ortaya çıkma riski yükselir, lohusa döneminde annedeki süt miktarını azalır ve bebeğin pnömoni ve bronşit olma riskini artar.

Hamilelikte sigara içen annelerin bebeklerinde görülebilecek anomaliler nelerdir?

Hamilelik döneminde içilen sigara erken doğumdan, bebek ölümüne ve doğumsal anomalilere kadar çok sayıda olumsuz etkenden sorumludur. Hamilelikte içilen her bir sigara hem bebeğe, hem de anne adayına artmış risk faktörü olarak geri dönmektedir. Sigara içen annelerin bebeklerinin akciğerleri daha az gelişir ve bu bebeklerin ileri aşamada astım ve akciğer sorunları yaşama riski daha yüksek olur. Sigara aynı zamanda bebeklerin gelişimini hem zihinsel hem de fiziksel olarak olumsuz etkilediğinden beyin gelişimi de sigaradan olumsuz etkilenir, öğrenme zorluğu, düşük zeka düzeyi, davranış bozuklukları gibi etkiler görülür. Dolayısıyla da gebelikte sigara içen anneler, bebeklerine ömür boyu zarar vermekteler.

Hamilelikte sigaranın azaltılması bebek için iyi olur mu?

Sigara ve zararları konusunda yapılan araştırmalar, bu zararların dozunun içilen sigara sayısına göre değiştiğini göstermektedir. Bu bakımdan hamilelik döneminde de günde içilen sigara sayısıyla risk arasında doğru bir ilişki olduğu söylenebilir. Dolayısıyla da sigara sayısının artmasıyla birlikte, yaşanabilecek sorunlar da artmaktadır. Fakat buradan sigara sayısının azaltılmasının, olumsuzluk yaşama riskini sıfırladığı gibi bir sonuç çıkarılamaz. Zira sigara ile ilgili kesinlikle güvenli denilebilecek sayı yoktur. Bu bakımdan anne adayları, daha gebelik planlandığı dönemde sigarayı bırakmalı ve emzirme dönemi bitinceye kadar da bir tane bile içmemeliler.

Hamilelikte sigara kullanımının doğum sonrası etkileri nelerdir?

Sigara ve diğer tütün ürünlerinin olumsuz etkileri sadece hamilelik dönemi ile sınırlı tutulamaz. Hamilelik dönemi boyunca sigara içmiş ve düşük bir ihtimal de olsa herhangi bir sorun yaşamadan bebeğini dünyaya getirmiş olmak da bebeğin bundan sonra sorun yaşamayacağı anlamına gelmez. Zira hamilelik döneminde sigara içen kadınlardan doğan bebeklerde ani bebek ölümü sendromu görülme riski, sigara içmeyenlere göre yaklaşık 2 kat artar. Burada sözü edilen ani bebek ölümü sendromu, buna sebep olması beklenen herhangi bir neden olmaksızın bebeğin hayatını kaybetmesi durumudur.

Hamilelikte sigara içilmesi gibi, doğum sonrasında bebeğin bulunduğu ortamda sigara içilmesi de ani bebek ölümü sendromu riskini artıran çok önemli bir sebeptir. Zira bebeğin anne karnındayken sigara dumanına maruz kalması gibi, doğumdan sonra da dumana maruz kalması çok önemli hayati risk yaratır.

Hamilelikte sigara içenlerin bebeklerinde ani ölüm dışında doğum sonrası astım gibi bazı kronik sağlık problemleri yaşanma riski de çok fazladır. Zira anneleri hamilelikte sigara içen çocukların okul başarıları da yaşıtlarına göre daha düşük olur, matematik başta olmak üzere öğrenme bozuklukları sıklıkla görülür. Aynı zamanda bu çocuklarda davranış bozuklukları ve anti-sosyal davranışlara da daha sık rastlandığı uzmanlar tarafından belirtilmektedir.

Hamilelikte sigara içmenin yarattığı riskler  

  • Düşük riskini arttırır.
  • Yarık damak gibi birtakım doğumsal anomalilerin görülme riskini arttırır.
  • Erken doğum ve buna bağlı riskleri arttır.
  • Plasenta previa ve abrubtio plasenta riskini arttırır.
  • Düşük doğum ağrılığı riskini % 30 oranında arttırır.
  • Anne rahminde bebek ölümü riskini arttırır.
  • Çocuklukta ve ileri yaşlarda astım ve benzeri kronik hastalıkların görülme riskini arttırır.
  • Çocuğun okul yaşamında öğrenme yeteneğini azaltır.
  • Çocuğun hiperaktif olmasına neden olur.
  • Çocukta bazı davranış bozuklukları görülme riskini arttırır.
  • Çocuğunuzun da ileri yaşlarda sigara bağımlısı olma riskini arttırır.

Hamilelikte sigara kullanımının plasentaya etkileri nelerdir?

  • Anne rahmindeki bebeği kaplayan zarın erken dönemde yırtılmasına sebep olur.
  • Aşırı miktarda vajinal kanamaya neden olur.
  • Plasentanın rahimdeki yerine doğru şekilde yerleşmemesine ya da yerinden erken zamanda ayrılmasına sebep olur.

Hamilelikte sigara kullanımını bırakamayan anne adayları ne yapmalı?

Sigaranın her yaştan, herkes için ne kadar zararlı ve tehlikeli olduğunu herkes biliyor. Bazı anne adayları da sigaranın bebek ve kendisi için zararlarını bilmelerine rağmen, sigarayı bırakmakta zorlanabilir ya da kendi kendine bırakamayabilir. Böyle bir durumda anne adayının kesinlikle hem yakınlarından hem de bir profesyonelden yardım ve destek alması gerekir. Bu süreçte gebeliği takip eden doktordan, eşinden ve ailesinden destek alan anne adayları bu sorunun daha kolay şekilde üstesinden gelebiliyor. Zaten özel ve devlet tüm hastanelerde sigarayı bırakmaya yardımcı olacak personel bulunmaktadır. Bu bağlamda önemli olan kesinlikle anne adayının kendisi ve bebeği için en doğru olan kararı verip sigarayı bırakmaya odaklanmasıdır.

 

Paylaş:
Siz Yorumlayın Doktorumuz Cevaplasın
Benzer Yazılar