Laparoskopik Yardımlı Vajinal Histerektomi (LAVH)

Paylaş:

Kadın hastalıkları arasında en yaygın olanlar genellikle üreme yolları, üreme organlarıyla ilgili olanlardır. Özellikle de rahimle ilgili doğumsal anomaliler, sonradan ortaya çıkan sorunlar kadınlar için üreme problemlerine ve çok ciddi sağlık sorunlarına sebep olabiliyor. Rahimle ilgili sorunlarda ilaçla tedavi ve aslında daha çok rahmin alınması için uygulanan cerrahi operasyonlar tercih ediliyor. Ancak rahmin alınması için kadının bundan sonra gebelik planlamıyor olması gerekiyor. Rahmin alınması işlemi hastanın ve vakanın durumuna, gerektirdiklerine göre açık ameliyat ya da kapalı ameliyat, yani laparoskopi ile gerçekleştirilebilmektedir. Ancak günümüzün tıp teknolojisinin geldiği yer ve durum göz önünde bulundurulduğunda laparoskopik uygulamalar çok daha konforlu ve gözde olmaktadır. 

Laparoskopi ve kullanıldığı alanlar 

Laparoskopik işlemler öncelikle vajinal histerektomi ameliyatlarından önce karın içi boşluğuna girerek bozulmuş anatomiyi düzeltmek ve işlemi kolaylaştırmak için kullanılmıştır. Laparoskopinin avantajları görüldükçe kullanım alanları da genişlemiştir. Bu sebeple de günümüzde karın içi yapışıklıklar, endometriosis veya büyük miyomlar olan bir rahimde vajinal histerektominin yapılabilme olasılığını değerlendirmek için kullanılmaktadır. Bu işlemlerde ameliyatın bir kısmı ya da tamamını laparoskopik olarak gerçekleştirmek için kullanılıyor. 

Laparoskopi yardımlı vajinal histerektomi (LAVH) nedir?

Laparoskopi yardımlı vajinal histerektomi (LAVH) (Laparoscopically Assisted Vaginal Hysterectomy), rahmin kapalı ameliyat işlemiyle alınması uygulamasıdır. Bu ameliyatta öncelikle karından laparoskopi ile delik açılır ve bu bir kaç delikten gerçekleştirilen işlemler sonrasında kadının vajinasından ameliyata devam edilir. Bu uygulamada sadece rahim, kimi zaman da yumurtalık ve tüplerle birlikte rahim vajinadan çıkarılır. Laparoskopik olarak gerçekleştirilen bu işlemde karında sadece 1 santimetre kadar küçük delikler açılır, ameliyat oradan gerçekleştirilir. Bundan dolayı da açık ameliyatlarda olduğu gibi karın kesilmez, büyük kesiler olmaz.

Laparoskopik Histerektomi işleminde ise ameliyat sadece laparoskopik olarak, yani kapalı olarak yapılır ve kadının vajinasından hiçbir işlem yapılmaz. Kadının rahmi karında açılan deliklerden küçük parçalar halinde çıkarılır.

Vajinal histerektomi yönteminde kadının karın kısmından hiçbir işlem yapılmadan ameliyat tamamen vajina kısmından yapılır ve rahim, nadiren yumurtalıkla beraber vajinanın içinden çıkarılarak alınır.

Laparaskopik histerektomi, laparaskopik  vajinal histerektomi nedir, ne değildir?

Laparaskopi yardımlı vajinal histerektomi (LAVH), gerekli durumlarda kadının rahminin çıkartılması için yapılan ameliyatlarda en sık tercih edilen yol olan abdominal, yani karından yapılan yaklaşımdır. Vajinal yoldan ve laparaskopi yardımlı vajinal histerektomi ise daha nadiren tercih edilen diğer seçeneklerdir. Vajinal yoldan yapılan histerektomi sonrasında hastanın iyileşme süresi daha kısadır, süreç daha kolay olur. Ancak kadının; şiddetli karın ağrısı, vajina sarkması, idrar kaçırma veya karın içinde yapışıklık şüphesi olduğunda laparaskopik yaklaşım daha uygun olduğundan daha çok tercih edilir. 

Laparoskopi yardımlı vajinal histerektomi (LAVH) tekniğinde; kadının göbeğinden yapılan küçük bir kesi ile laparoskop adlı alet karna yerleştirilir. Çok ince bir kalem kalınlığında ve teleskop benzeri bir cihaz olan laparoskopun bir ucunda ışık, diğer ucunda ise büyütme özelliği olan bir mercek bulunmaktadır. Bu cihaz sayesinde doktor, hastanın pelvik organlarını önündeki ekrandan izleyebilmektedir. Doktorun organları daha rahat görmesi ve çalışabileceği daha geniş bir boşluk yaratılabilmesi için kadının karnı zararsız bir gaz olan karbondioksitle şişirilir. Laparoskopun ucundaki kamera sayesinde alınan görüntüler de özel bir monitör ile görüntülenir.

Laparoskopik ameliyat esnasında organların manipule edilmesi ve rahmin çıkarılması için, karında yaklaşık 0.5-1 santimetrelik 2 veya 3 tane kesi daha açılır. Rahmin vajina ile birleşim yerine de 1 tane kesi yapılması gerekir. Öncelikle zarar görmelerinin önlenmesi için kadının mesane ve bağırsağı vajinadan yapılmış kesi aracılığı ile çıkarılacak olan rahimden uzaklaştırılır. Sonrasında vajinal enfeksiyonların önlenmesi ve bağırsakların buradan sarkmaması için de yeniden kapatılır. İşlem bittikten sonra da yapılan tüm kesiler çok küçük, belli belirsiz bir iz bırakacak olan dikişlerle kapatılır.

Vajinal histerektomi ve laparoskopi yardımlı vajinal histerektomi sonrasında vajinaya tampon yerleştirilir ve bu tampon 1 veya 2 gün sonra çıkarılır.

Laparaskopi yardımlı vajinal histerektominin avantajları nelerdir?

  • Laparoskopi, kapalı ameliyat demektir ve küçük kesilerle işlem halledilir.
  • Karındaki kesilerin küçük olması iyileşme süresini de kısaltır.
  • Karın içinde ağrıya neden olacak yapışıklıklar kolayca kesilip onarılır.
  • Gerektiğinde yumurtalıklar sorunsuzca çıkartılabilir. 
  • Vajina kubbe süspansiyonu imkanı vardır.
  • Burch uretropeksi (idrar kaçırma sorununda idrar torbası ve üretrayı olması gereken yerlerine alma) olanağı, 
  • Paravaginal defekt onarımı yapılır.
  • Kısa bir süre içinde iyileşip işe ve sosyal yaşama dönme olanağı tanır.

Rahim alınması (histerektomi) için kullanılan temel yaklaşımlar 

  • Laparoskopik yardımlı vajinal histerektomi (LAVH) 
  • Laparoskopik histerektomi (LH)  
  • Laparoskopik supraservikal histerektomi (LSH)

Kapalı olarak yapılan rahim alma ameliyatında yukarıda sıralanan her 3 yöntem içinde temel teknikler standart haline gelmiştir. Ancak bu tekniklerin avantajları, riskleri ve hangisinin ne zaman kullanılması gerektiği konusunda uzmanlar arasında tartışmalar hala devam etmektedir. 

Laparoskopik yardımlı vajinal histerektomi (LAVH)

Laparoskopik yardımlı vajinal histerektomi (LAVH) bu 3 teknik arasında en sık ve yaygın olarak kullanılan yöntemdir. Zira Laparoskopik yardımlı vajinal histerektominin teknik olarak öğrenilmesi de, uygulanması da diğerlerinden daha kolay ve pratiktir.

  • Giriş teknikleri kullanılarak karın içi zarlar (periton) gözlenir, orada varsa yapışıklıklar kolayca ayrılır. 
  • Yumurtalıkların alındığı operasyonda yumurtalıkları besleyen ya da yumurtalıkların bırakıldığı operasyonlarda yumurtalık ve rahim arasındaki atardamarlar bağlanır ve kesilir.
  • Rahmi karın ön duvarına bağlayan bağlar da kesilir. 
  • Rahim ile mesane ayrılır. Bu aşamada rahmin ana atardamarları laparoskopik olarak kesilebilir ya da vajinal ameliyata geçmek tercih edilebilir ve ameliyat vajinal olarak tamamlanır. 
  • Rahim vajinadan doğurtularak çıkarır. 
  • Rahmin vajinaya doğru sarkma oranı fazlaysa rahmin vajinadan doğurtarak çıkarılması daha çok tercih edilen bir yöntemdir.

Laparoskopik histerektomi (LH)

Laparoskopik işlemle rahim çıkarılması, cerrah için ikinci bir seçenektir. Bu işlemin başlangıcı tıpkı laparoskopik yardımlı vajinal histerektomi (LAVH) gibidir. Bunun farklı olan tarafı tüm rahim ameliyatının laparoskopik olarak tamamlanmasıdır. İşlemi gerçekleştiren cerrah, bunun endikasyonlarını LAVH ile benzer olarak seçebilir. Burada önemli farklılık ise bu hastalarda rahim sarkması sorununun olmamasıdır. Kadının rahminde sarkma olmaması durumu ise vajinal yaklaşımı zorlaştırmaktadır. Hiç doğum yapmamış ve dar vajinal yapıya sahip hastalar için bu işlem tercih edilir. Bu işlemde;

  • Böbrekten gelen idrar kanalı olan üreter ayırt edilir.
  • Rahmin ana damarları bağlanır, sonrasında kesilir. 
  • Rahmi tutan ana bağlar da kesilir. 
  • Rahim kadının karın boşluğunda tamamen serbest hale getirilir. 
  • Rahim vajinadan dışarı çıkarılır. 
  • Rahmin çok büyük olması durumunda morselatör adı verilen parçalayıcı bir cihazla küçültülür ve karın boşluğunın dışına alınır. Ardından karın boşluğu ve vajen arasındaki açılan boşluk dikilerek kapatılır. Dikişler cerrahın tercihine göre laparoskopik olarak ya da vajinal olarak atılabilir. 

Laparoskopik supraservikal histerektomi (LSH) 

Laparoskopik supraservikal histerektomi (LSH) rahim ameliyatları için üçüncü sırada tercih edilen yaklaşımdır. Başlangıcı Laparoskopik yardımlı vajinal histerektomi (LAVH) gibi olan bu ameliyat çoğunlukla iyi huylu patolojiler için tercih edilmektedir. Bu ameliyatta;

  • Rahmin ana damarları bağlanır ve rahmin üst bölümü (fundus) rahim ağzından (serviks) ayrılır. 
  • Karın içinde serbest hale getirilen rahim bölümü morselasyon denilen küçültme-parçalama işlemi ile karın boşluğunun dışına alınır.
  • Rahim ağzı ise hastada kalır. 

Bu ameliyat özellikle Amerika’da cinsel olarak aktif olan kadınlarda cinsel duyarlılığın daha fazla korunduğuna inanıldığı için tercih edilen bir yöntemdir. Rahim ağzı alınmadığı için bu hastalar rahim ağzı taramalarını (servikal smear) düzenli olarak yaptırmalılar, kontrolleri aksatmamalılar. 

Herhangi bir şikayetler dadın doğum uzmanına başvuran kadına, doktor rahmin alınması endikasyonu koyduysa laparoskopik yaklaşım uygulanarak daha az ağrı, 5 mm kadarlık küçük bir dikiş izi, daha az kan kaybı ve daha erken dönemde eve ya da işe dönüş imkanı verilmiş olur. Bu tür sorunlarda vakaların % 98’i laparoskopik yaklaşım için gayet uygundur. Bu bağlamda başvurulan kadın doğum uzmanının deneyimli ve bu tip hastalıklara yaklaşımında minimal invaziv yöntemler (laparoskopi) tercih ettiğinden emin olmak gerekiyor. 

Laparoskopi ile rahmin alınması ileri yaşlarda da konforlu bir ameliyat olanağı sağlıyor!   

Rahmin alınmasını gerektiren bir sorunu olan kadın ister 40, isterse 60 yaşında olsun laparoskopi yardımıyla vajinal rahim alma ameliyatı yapılabilmektedir. Hastanelerin kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine rahimde sarkma şikayeti ile başvuran çok sayıda kadın bulunmakta ve bunların çoğu da 50 yaşın üzerinde olmaktalar. Bu hastaların yapılan muayenesinde rahimde ve idrar torbasında ileri derecede sarkma tespit edilebilmektedir. Yapılan muayene sırasında karın içerisinde organ yapışıklığı şüphesi olması durumunda hastaya laparoskopi yardımlı vajinal histerektomi ameliyatı uygulanmasına karar verilir. Zira en uygun yöntem odur. 

Bu tür hastaların ameliyatında laparoskopi yardımı sayesinde yumurtalıklar ve tüplerdeki yaygın barsak yapışıklıkları da kamera ile izlenebilir, tespit edilebilir. Bu görüntüleme tekniği ile operasyon sırasında yaşanması muhtemel olası bir bağırsak yaralanmasının önüne geçilebilmektedir. 

Uzman hekimlerin yaptığı operasyonlar başarı ile tamamlanabiliyor, hastalar oldukça kısa bir sürede tüm şikâyetlerinden kurtulmuş olup iş ve sosyal hayatına geri dönebiliyor. 

Kapalı ameliyat, yani laparoskopi yıllardır uygulanmakla birlikte, son yıllarda daha da yaygın olarak uygulanmaktadır. Bu bağlamda laparoskopi yardımlı vajinal histerektomi prosedürü de getirdiği faydalar dolayısıyla çok sık tercih ediliyor. Günümüzde kapalı ameliyatlar olarak bilinen laparoskopik ve histereskopik ameliyatlar başarı ile uygulanıyor, hastaların ameliyat sonrasındaki şikayetlerinin minimuma inmesi, kısa sürede iyileşebilmesi dolayısıyla her geçen gün daha da fazla tercih edilmesi düşünülüyor.

Laparoskopik yardımlı vajinal histerektomi yöntemi ile hastanın karnından açılan birkaç küçük delikten yapılan işlemler sonrasında hasta tüm şikayetlerinden kurtulabiliyor. Zira rahim, tüpler ve yumurtalıklar ile beraber vajinadan çıkarılarak şikayete sebep olan faktörler vücut dışına alınıyor. Bu işlemde;

  • Hastanın karnından sadece 1 – 2 cm kadar küçük delikler açılır. 
  • Hastanın karnı açık ameliyatlar gibi kesilmez, ameliyat sonrasında büyük yara ve iz kalmaz. 
  • Tüm karın için laparoskopun ucundaki kamera sayesinde bir ekrandan görüntülenir.
  • Rahmi destekleyen bağlar laparoskop ile yerleştirilen aletler kullanılarak kesilir.
  • Rahim; tüpler ve yumurtalıklar ile beraber vajinal yoldan kolayca çıkarılır. 

Laparoskopik yardımlı vajinal histerektomi yöntemi; rahimde miyomların olduğu, pelvik iltihabi hastalık öyküsünün olduğu, yumurtalıklarda kitlelerin olduğu, sezaryen gibi geçirilmiş pelvik cerrahi hikayenin olduğu, karın içi bağırsak ve organ yapışıklıkları gibi durumların söz konusu olduğu hastalarda sıklıkla ve güvenle tercih edilir. Bu işlemde; açık ameliyatla yapılan histerektomiye göre iyileşme süresi çok daha kısa olur, ameliyat sonrası ağrı ve yara yeri enfeksiyonu gibi problemler çok daha az görülür. Dolayısıyla da çok tercih edilir. 

Paylaş:
Siz Yorumlayın Doktorumuz Cevaplasın
Benzer Yazılar