Paylaş:

Bir laboratuvar testi olan Anti HBs, kişinin hepatit B virüsüne karşı bağışıklığını göstermektedir. Test, kişinin geçmişte hepatit B virüsü sorunu geçirdiğini veya hepatit B aşısı yaptırdığını göstermektedir. Bir kişinin vücuduna hepatit B virüsü girdiğinde, onun bağışıklık sistemi bu virüsü tanıyarak yok etmeye çalışır. Bu esnada hepatit B virüsünün yüzeyinde yer alan HBsAg isimli proteine (antijen) karşı antikorlar üretir. Üretilen bu antikorlara da anti HBs adı verilmekte, bunlar virüsün temizlenmesine yardımcı olarak kalıcı bağışıklıktan sorumlu olmaktalar. İşte vücutta bu antikorların seviyesini ölçmek için de elisa yöntemi kullanılır. Bu sebeple anti HBs testinin sonuçlarında “anti HBs elisa” şeklinde ifade bulunabilir. Burada bahsi geçen elisa sözcüğü testin yapılış şeklini gösteren teknik bir terimdir.

Hepatit B yüzey antijeni (HBsAg) ne anlama gelir?

Kişiye uygulanan testte HBsAg değerinin “pozitif” olması kişinin hepatit B ile enfekte olduğunu, vücudunda Hepatit B enfeksiyonu olduğunu gösterir. Tespit edilen bu enfeksiyon “akut” veya “kronik” olabilir. Enfekte olmuş bu kişiler, bu virüsü kan yoluyla diğer kişilere de bulaştırabilme tehlikesi taşıdıkları için de riskli bir durum ortaya çıkar.

Hepatit B’nin yüzey antikoru (HBsAb veya Anti-HBs) ne anlama gelir?

Kişiye yapılan kan testinde HBsAb değerinin (anti-HBs) “pozitif” çıkması, kişinin Hepatit B aşısına pozitif yanıt vermiş olması ya da akut hepatit B enfeksiyonundan tamamen kurtulmuş olması anlamına gelmektedir. Bu şekilde kanda HBsAb değerinin Pozitif çıkması, kişinin hepatit B enfeksiyonlarına karşı bağışıklık kazandığını ve artık hiç kimseye bu virüsü bulaştıramayacağını gösterir.

Hepatit B çekirdek antikoru (HBcAb veya anti-HBc) ne anlama gelir?

Hepatit B çekirdek antikoru olan HBcAb, virüsün bir parçası haline gelmiş olan bir antikordur ve koruyucu özellik göstermez. Yapılan testte HBcAb’nin “pozitif” veya “reaktif” olması, kişide bir dönem var olan, ancak sonradan atlatılmış olan ya da şu an hala var olan inflamasyonun bir göstergesidir. Bu testin değerlendirilmesi aslında daha çok, diğer 2 testin sonuçlarına göre yapılır. Eğer kişide çekirdek antikoru koruma amaçlı yüzey antikoru ile birlikte görülmekteyse, inflamasyon yeni değildir, bir süredir devam ediyor ve iyileşmeye başlamıştır. Ancak uzun süredir var olan, iyileşmeyen enfeksiyon olması durumunda ise çoğunlukla çekirdek antikoru virüsle birlikte görülür ve bu durumda HBsAg pozitiftir.

Anti HBs (Hepatit B virüsü antikoru) normal değerleri nedir?

Aşı olmamış bir kişide < 5 mIU/ml (negatif) olmalı,
Aşı yapılmış kişilerde ≥12 mIU/ml (pozitif) olmalı,

Testte kişinin 5 ile 12 arasında yer alan bir değer göstermesi “belirsiz” olarak kabul edilir. Eğer kişi tek doz aşı yaptırıp diğer dozlara devam etmemişse, bu şekilde belirsiz, arada bir değer ortaya çıkabilir.

Bazı hastalara yapılan test sonuçlarında 100, hatta 1000 gibi yüksek bir değer de görülebilir. Bu durum kişinin virüse karşı bağışıklığı olduğunu göstermektedir.

Anti HBs testi neden yapılır?

Anti HBs testinin yapılmasının en önemli sebebi bir kişinin Hepatit B hastası olduğundan şüphe edilmesidir. Bu test, kişinin hepatit B virüsüne karşı, enfeksiyon ya da aşılama yoluyla kazanılmış bir bağışıklığının olup olmadığını göstermektedir ve virüsün bağışıklık kontrolü amacıyla kullanılmaktadır. Bunun yanında anti HBs testi, virüsün vücuttan atıldığının ve yaşam boyu sürecek bağışıklığın göstergesi olması nedeniyle de, hepatit B virüs enfeksiyonun takibinde kullanılmaktadır. Ayrıca bazı vakalarında; karaciğer nakli yapılmış olan kişilerde Hepatit B’nin tekrarlamasını önlemek amacıyla yapılan immünglobulin tedavisinin izlenmesinde de Anti HBS testi kullanılabilir.

Yani sonuç olarak anti HBs testi; hepatit B aşısı yaptıranlarda bağışıklığın sağlanıp sağlanmadığını kontrol etmek, aşının tutup tutmadığını tespit etmek, kişinin daha önceden hepatit B enfeksiyonu geçirip geçirmediğini kontrol etmek, amacıyla uygulanmaktadır.

Anti HBs değerinin pozitif çıkması ne anlama gelir?

Anti HBs testinin pozitif değer göstermesi kişinin Hepatit B’ye karşı bağışıklığı olduğunu gösterir. Aşı yaptırmamış kişilerde testin pozitif (yüksek) çıkması ise söz konusu değildir. Zira aşı yaptırmamış olan kişilerde testin negatif olması beklenir. Anti HBs değerinin 5 mIU/ml seviyesinden yüksek olması pozitif olarak kabul edilir. Bu durumda kişinin hepatit B enfeksiyonu geçirdiği ve iyileştiği düşünülür. Aşılanmış kişilerde testin pozitif (yüksek) sonuç vermesi, en normal ve en doğal olandır, negatif olması ise aşının tutmadığını göstermektedir.

Aşı yaptıran kişilerde testin pozitif olarak kabul edilebilmesi için, sonucun 12 mIU/ml veya üzerinde olması gerekiyor. Aşı yaptırmış olan kişilerde bu testin sonucuna bakılarak bağışıklığın sağlanıp sağlanmadığı kararına varılır. Testin sonucu 12’nin üzerinde değer gösterirse genel olarak bağışıklığın sağlandığı kararı verilir. Ancak testin sonucu 5 – 12 mIU/ml arasında ise yapılan aşı yetersiz olarak kabul edilir, kişi tam olarak bağışıklık kazanamamış, aşılarını eksik yaptırmış veya atlamış diye düşünülür.

Anti HBs değerinin negatif çıkması ne anlama gelir?

Anti HBs testinin negatif değer göstermesi kişinin hepatit B virüsüne karşı bağışıklığının olmadığını gösterir ve aşı yaptırmamış kişilerde sonucun negatif çıkması doğal ve normal olarak beklenendir. Testin negatif sonuç vermesi kişinin Hepatit B enfeksiyonu olmadığı anlamına gelmez. Zira akut veya kronik hepatit B geçirenlerde ya da virüsü taşıyanlarda bu test negatif değer verir.

Akut hepatit B, kronik Hepatit B ve taşıyıcılarda testler nasıl olur?

Halihazırda hepatit B enfeksiyonu geçirenler akut hepatit B olarak tanılandırılmaktadır. Bu enfeksiyonun 6 aydan uzun sürdüğünün tespit edilmesi durumunda ise kronik hepatit B’den bahsedilir.
Akut hepatit B vakalarında; Hbs Ag, Anti HBc IgM pozitif (+), AST, ALT yüksek ve anti HBs, anti HBc IgG negatiftir (-).

Kronik hepatit B vakalarında; Hbs Ag, anti HBc IgG pozitif (+),AST, ALT yüksek ve anti HBs, Anti HBc IgM negatiftir (-).

Taşıyıcılarda; Hbs Ag, anti HBc IgG pozitif (+),AST, ALT normal ve anti HBs, Anti HBc IgM negatiftir (-).

Taşıyıcı vakalarının, kronik Hepatit B’den farkı, karaciğer testlerinin (AST, ALT) normal değer göstermesidir. Akut hepatit B vakalarında virüs kandan temizlendiği halde bağışıklığın henüz oluşmadığı bir dönem bulunmaktadır. Bu süre içinde tüm testler negatif çıkar, ancak sadece Anti HBc IgM testi pozitif çıkar.

Hepatit B sorunu yaşamış, ancak sonradan iyileşmiş kişilerde ve hepatit B aşısı yaptırmış kişilerde test sonuçları nasıl olur?

Hepatit B geçirmiş ve iyileşmiş kişilerde; Anti HBs, Anti-HBc IgG pozitif (+), AST, ALT normal ve Hbs Ag, Anti HBc IgM negatiftir (-).

Aşılı kişilerde; Anti HBs pozitif (+),AST, ALT normal ve Hbs Ag, Anti HBc IgM, Anti-HBc IgG negatiftir (-).

Yukarıdaki veriler ışığında hastalığı geçiren kişilerin aşılı olanlardan farkı Anti-HBc IgG testinin pozitif (+) sonuç vermesidir.

Hepatit B taraması kimlere önerilir?

Diyaliz hastaları
Birden çok cinsel partnere sahip olanlar
Damardan uyuşturucu madde alanlar
Hepatit B taşıyıcısı annenin bebekleri
Uzun süreli olarak bakım evinde kalanlar
Düzenli olarak kan alanlar
Kan ürünleri ile temas halinde olanlar
Sağlık çalışanları

Paylaş:
Yorumlar
  • Kamil Çakırlı :

    06 Eylül 2018

    Merhaba Bülent bey,
    Eşim 43 yaşında ve hepatit c taşıyıcısı, daha once dogum yapmadı ve hepatit c olması, hamile kalmasına engel teskil eder mi?. İyi günler dilerim.

     Cevapla
Siz Yorumlayın Doktorumuz Cevaplasın
Benzer Yazılar