Tüp Bebek Aşamaları

1- Kontrollü Ovarian hiperstimülasyon (Yumurtalıkların Hormonal Olarak Kontrollü Şekilde Uyarılması)

tüp bebek aşamaları

Tüp bebek tedavisinin ilk aşaması yeterli sayıda kaliteli yumurta hücresi elde edebilmektir.Yumurta gelişimini sağlamak amacıyla çeşitli hormon preparatları kullanılmaktadır. Tüp bebek ve benzeri yardımcı üreme tekniklerinde bu ilaçların kullanılmasının nedeni daha çok yumurta ve embriyo elde ederek gebelik şansını arttırmaktır. Kontrollü Ovarian Hiperstimülasyon değişik ajanlarla ve değişik protokollerle uygulanabilir.

Bütün protokollerde adet kanamasının ikinci veya üçüncü gününde bazal ultrason incelemesi ile yumurtalıklar değerlendirilir ve kanda östrojen tayini yapılır. Her hasta için, kadın yaşı, yumurtalıkların rezervi, kan hormon değerlerine göre kişiye en uygun tüp bebek tedavi protokolü belirlenir ve kullanılacak ilaç dozuna karar verilir. Yumurtalıkları uyarma tedavisi başladıktan sonra hasta belirli aralıklarla kontrole çağırılır. Bu kontrollerde vajinal ultrasonografi yapılarak gelişen foliküllerin sayısı ve büyüklüğü kontrol edilir. Tüp bebek tedavisinde amaç mümkün olduğunca fazla sayıda 16-20 mm çaplı folikül elde etmektir. Kontroller esnasında kan östrojen düzeyleri kontrol edilerek ilaç dozu ayarlaması yapılabilir. Hedef 14 mm’den büyük folikül başına 200 pg/ml östrojen düzeyine ulaşmaktır. Foliküller yeterli büyüklüğe ulaştığında yumurtanın son olgunlaşmasını sağlamak için 5.000-10.000 ünite Human Chorionic Gonadotropin (hCG) (çatlatma iğnesi) enjeksiyonu yapılır. Tüp bebek tedavisinin süresi kişiye göre değişmekle birlikte yaklaşık 12–16 gündür. Çatlatma iğnesinden 32-36 saat sonra yumurta toplama işlemi yapılır.

 
Yumurtalığın Uyarılması Kısa Tedavi 

Yumurtalığın Uyarılması Uzun  Tedavi

2- Yumurta toplama işlemi (Oocyte pick-up, OPU)

Tüp bebek tedavisinde yumurta toplama işlemi transvajinal ultrasonografi probuna adapte edilmiş bir iğne vasıtasıyla yumurta içeren ve folikül adı verilen içi sıvı dolu yapıların boşatılması işlemidir. Tüplere toplanan folikül sıvısı içinde yumurta olup olmadığı embriyolog tarafından bildirilir. Yumurta gelmediği takdirde özel sıvı verilerek folikül boşluğu yıkanır ve içinde kalmış olabilecek yumurta alınmaya çalışılır (Flushing) (Folikül Yıkama). Bu şekilde tüm foliküller aspire edilinceye kadar işleme devam edilir. 10 mm üzerindeki tüm foliküller boşaltıldıktan sonra yumurta toplama işlemine son verilir. Bu işlemin toplam süresi genellikle 30 dakikayı geçmemektedir. Yumurtalar toplandıktan sonra laboratuvarda incelenerek yumurta sayısı ve olgun olup olmadıkları değerlendirilir. Olgun olan yumurtalara dölleme işlemi uygulanır. Yumurta toplama işleminin ardından hasta 1-2 saat dinlendikten sonra evine gidebilir.

Yumurtaların Toplanması


3- Döllenme Aşaması (IVF/ICSI)

OPU sırasında elde edilen yumurtalar laboratuvarda özel bir mikroskop ile değerlendirilmektedir. Olgun olmayan (immatür) veya dejenere yumurtalar ayıklandıktan sonra olgun yumurtalar (MII oosit) kültür sıvısının içine konarak inkübatörde 37 derecelik ısıda, %5-6 karbondioksit oranı sabit tutularak yaklaşık 4 saat süreyle bekletilmektedir. Yumurta toplama İşleminin yapıldığı gün eşi de sperm verir. Menisinde canlı sperm bulunamayan erkeklerde ise cerrahi olarak sperm aranır. Elde edilen meni özel bir kap içine alınır ve likefiye olması (sıvılaşması) beklenir. Likefiye olan meni, sperm sayısı, hareketliliği ve şekli yönünden incelenir. Semen, yıkama işlemlerinden geçirilerek hazırlanır. Yumurta kültürü ve sperm hazırlama işlemleri tamamlandıktan sonra ( fertilizasyon) döllenme işlemine geçilir.

Klasik tüp bebek (IVF) yönteminde spermler toplanan yumurtaların yanına bırakılır ve kendiliklerinden yumurtayı döllemeleri beklenir. Sperm sayısı 5 milyon/mL altında olanlarda, azospermik hastalarda, daha önce denenmiş konvansiyonel IVF yöntemiyle başarısız olan çiftlerde , Pre-implantasyon genetik tanı (PGD) yapılacaklarda gebelik şansını arttırmak için Mikroenjeksiyon(ICSI) (Intra-Cytoplasmic Sperm Injection ) yöntemi tercih edilmelidir. ICSI işleminden önce yumurtaların çevresindeki hücreler (kumulus hücreleri) temizlenir daha sonra her bir yumurtanın içine önceden belirlenen tek bir sperm hücresi mikromanupilatör adı verilen özel bir alet yardımıyla enjekte edilir.

Fertilizasyon İşleminden 16-18 saat sonra döllenme olup olmadığı kontrol edilir. Döllenmiş yumurtalar tekrar kültür ortamına konur ve gelişmesi beklenir. Transfer aşamasına getirilen embryolardan kaliteli olanlar, belirli bir sayıda, kadının rahmi içine transfer edilir.

4- Embryo transferi

Tüp bebek tedavisinde embriyo transfer işlemi, kateterin daha rahat yerleştirilebilmesi ve embriyoların rahim içersinde nereye konulduğunun tam olarak izlenebilmesi için dolu mesane ile ultrasonografi kontrolü altında yapılır. İşlem ağrısızdır ve anestezi gerektirmez. Jinekolojik masada vajene spekulum yerleştirildikten sonra vajen ve rahim ağzı steril serum veya özel sıvılar ile temizlenir. İnce bir kateter yardımı ile embriyolar endometriumun en uygun bölgesine bırakıldıktan sonra katater yavaş bir şekilde geri çekilir. Transfer işlemi tamamlandıktan sonra embriyoların hepsinin verildiğinden emin olmak için embriyolog tarafından katater kontrol edilir. Transfer edilecek embriyo sayısı genellikle 2-4 arasında değişmektedir. Embriyo sayısı belirlerken kadının yaşı, embriyoların kalitesi ve daha önceki başarısız tüp bebek denemeleri göz önünde tutulmaktadır.İkiden fazla sayıda embryo transfer edildiğinde çoğul gebelik oranları artmaktadır. En iyi kalitedeki embryolar transfer edildikten sonra eğer artan embryo varsa bunlar dondurularak saklanabilir. Embryo transferinden 1-2 saat sonra hasta evine gidebilir.

5- Gebelik testi

Embriyo Transferi sonrası 12. günde gebelik testi yapılır.