Sorunu Gönder

Tüp bebekte Dış Gebelik Riski

dış gebelik nedir
Dış Gebelik

Bebek sahibi olmak isteyen çiftler; ister doğal yolla isterse üremeye yardımcı tedavilerle gebelik deniyor olsun bu süreçte pek çok risk söz konusudur. Zira bir gebeliğin oluşması ve özellikle de sağlıklı bir gebelik gerçekleşmesi için bir değil, birden çok faktörün aynı anda olumlu seyrediyor olması gerekmektedir. Bu bakımdan bebek sahibi olmak isteyen çiftlerde; kadın ve erkeğin yeterli sayı ve kalitede sağlıklı üreme hücresine sahip olmaları, üreme organlarında bir anomali olmaması, genetik hastalık bulunmaması ya da bunların gebeliğe engel olmuyor olması, kadının yumurtası ve spermin bir araya gelerek döllenmeyi gerçekleştirmiş olması ve de döllenmiş yumurtadan oluşan embriyolardan en az bir tane sağlıklı olanın sorunsuz bir şekilde kadının rahim içine yerleşmiş olması gerekmektedir.

Elbette ki, bir de kadının rahim içi dokusunun bu embriyoyu kabul edecek, embriyonun tutunmasına izin verecek olgunlukta, uygun kalınlıkta olması gerekmektedir. Yani sağlıklı bir gebelik için bir yumurta, bir de sperm şart, ancak yeterli değil. İşte bu bağlamda spermin yumurtayı dölleyerek oluşturduğu embriyonun sorunsuz bir şekilde rahme ulaşması ve tutunması çok önemlidir. Aksi halde gebelik gerçekleşmez, embriyo rahmin dışında bir yere tutunursa “dış gebelik” olur.

Dış gebelik nedir?

Dış gebelik, en basit tarifi ile döllenmiş yumurtanın rahim dışında bir yerde, yani tüplerde, servikste ya da yumurtalıklarda yerleşmesidir. Toplumda her yüz hamilelikten biri ya da ikisinde görülen, gebeliğin rahim dışında karın içi ya da tüplerde oluşması durumu dış gebelik olarak adlandırılır. Dış gebelik özellikle de anne ölümlerine neden olması açısından önemli bir sorundur. Bu sorun doğal yolla elde edilen hamileliklerde görüldüğü gibi tüp bebek yöntemi ile hamile kalan hastalarda daha sık görülen bir durumdur. Şöyle ki; doğal yolla gebeliklerde % 1 olan dış gebelik riski, tüp bebek tedavisi ile hamile kalan hastalarda % 2, hatta daha yüksek orandadır.

Dış gebelik nasıl teşhis edilir?

dış gebelik nedir
Dış Gebelik

Doğal yolla ya da üremeye yardımcı tedavilerle gebelik denemelerinde kanda ya da idrarda gebelik testi yapıldığında dış gebelik veya normal gebelik varsa test sonucu pozitif çıkacaktır. Zaten rutin muayenelerde bile dış gebelik tanısı konulması zordur. Ancak kadın hastalıkları ve doğum uzmanının yaptığı ultrason ile gebeliğin rahim içinde olmadığının görülmesi sayesinde dış gebeliğin kesin teşhisi mümkündür. Olur da, anne adayının düzenli doktor kontrollerine gitmediği, ultrason muayenesi yapılmadığı vakalarda gebeliğin ilk 3 ayında, dış gebeliğin teşhis edilemediği durumlarda anne ölümleri yaşanması muhtemeldir. Bu bakımdan dış gebelik riski kesinlikle hafife alınmaması gereken bir durumdur ve tüm hamilelerin düzenli doktor ve ultrason muayenesine gitmeleri çok önemlidir.

Tüp bebek tedavisinde dış gebelik riski

Tüp bebek tedavisi; sperm ile yumurtanın laboratuvar ortamında döllenerek elde edilen embriyonun anne rahmine yerleştirilmesi ile gerçekleştirilmektedir. Gebeliğin neredeyse tüm aşamaları tüp bebek tedavisinde uzman kişiler tarafından gerçekleştirildiği için çoğunlukla başarılı sonuçlar alınabilmekte ve sağlıklı bir gebelik gerçekleşebilmektedir. Ancak bazı işlerin yolunda gitmediği vakalarda tüp bebek tedavisinde birtakım risklerin, dış gebelik sorununun ortaya çıkması da olasıdır. 

Tüp bebek tedavisi ile oluşan gebeliklerde doğal yolla oluşan gebeliklere oranla daha sık görülen dış gebelik vakaları ancak gebeliğin ultrasonda görülebildiği 3. ya da 4. haftadan sonra tespit edilebilir. Laboratuvarda döllenen embriyonun anne rahmine yerleştirilmesinden 12 gün sonra yapılan test ile gebeliğin olup olmaması durumu anlaşılır. Yapılan testi takip eden günlerde yaklaşık 2 hafta sonra gebelik ultrasonda görülmeye başlar. İşte bu ultrason sırasında gebeliğin rahim içinde ya da rahim dışında olduğu görülür.

Tüp bebek tedavisinde embriyonun anne rahmine yerleştirilmesinden sonraki 2 hafta içinde ultrason ile gebelik kesesi izlenemiyor ise bu durum en önemli dış gebelik belirtisidir. Tam teşhis koyabilmek içinse hastanın kan tahlillerinin düzenli olarak yaptırılarak incelenmesi gerekir.

Tüp bebek tedavisinde neden dış gebelik olur?

Dış gebelik, rahmin dışına, genellikle Fallop tüplerinden birine embriyonun yerleşmesi demektir. Dış gebelik genellikle; annenin yaşının 35’in üzerinde olması, birden fazla kürtaj yaptırmış olması, sigara kullanması, endometriozis sorunu olması, doğurganlık ilaçları kullanımı, cinsel yolla bulaşan hastalıklar olması, hormonsal faktörler ve de spral kullanırken gebelik olmasından kaynaklanabilmektedir. Ancak bunların hepsinden daha yüksek risk faktörü ise tüplerde enfeksiyon olmasıdır. Ancak neden tüp bebek tedavisinde dış gebelik riskinin daha fazla olduğu sorunun cevabı henüz tam olarak bilinememektedir.  Bu konuda yapılan çalışmalar, tamamen anlaşılmayan nedenlerle, üremeye yardımcı tedavilerle elde edilen gebeliklerde dış gebelik riskinin arttığını gösteriyor. Bu konuda fallop tüplerindeki anormallikler (tüp bebek için bir endikasyon), çoklu embriyoların transferi veya tedavi tekniğinin kendisi dahil olmak üzere çeşitli risk faktörleri önerilmiştir. 

Uzmanlara göre son yıllarda üremeye yardımcı tedavi tekniklerindeki ilerlemeler dış gebelik riskini düşürmektedir. Analizlere göre son 12 yıl içinde İngiltere’de gerçekleştirilen tüp bebek tedavileri incelendiğinde gebeliklerin % 1.4’ü dış gebelikle sonlanmıştır. Bununla birlikte her yıl kendi içinde değerlendirildiğinde ise dış gebelik oluşumu oranının binde 20 oranında kademeli olarak düştüğü de bulunmuştur. Dış gebelik riskindeki bu düşüş; aşılama, tüp bebek ve mikroenjeksiyon gibi tüm üremeye yardımcı tedavileri istatistiksel kapsamaktaydı. Tüm üremeye yardımcı tedavi tekniklerinde kaydedilen ilerlemelerin belki de ileriki yıllarda dış gebelik riskini doğal yolla elde edilen gebelikler kadar düşebileceği şeklinde yorumlanabilir. 

Aynı araştırmadaki üremeye yardımcı tedavilerle elde edilen gebelikler daha detaylı incelendiğinde, dış gebelik için en önemli risk faktörünün tanıda riski iki katına çıkaran bir faktörün tüplerle ilgili sorun olduğu tespit edilmiştir. Yani tıpkı doğal yolla elde edilen gebeliklerin dış gebelik riskinde olduğu gibi üremeye yardımcı tedavilerle elde edilen gebeliklerin dış gebelik riskinde de tüplerdeki enfeksiyonlar temel etken olarak rol oynuyor.

Analizlere göre ikinci önemli risk faktörü ise tüp bebek tedavisinde rahme transfer edilen embriyo sayısının birden fazla olmasıdır. Yani 2 veya daha fazla sayıda embriyonun transfer edilmesi dış gebelik riskini artırmaktadır. Aynı zamanda bu oranda, yumurtalıkları uyarıcı bir tedavinin uygulanıp uygulanmamış olmasının ya da taze veya dondurulmuş embriyo kullanılmasının da hiçbir etkisi bulunmadığı tespit edilmiştir. 

Uzmanlara göre dış gebelik riskindeki azalmanın “kesinlikle tubal faktör kısırlığı oranındaki azalma ve daha az embriyo transferi ile ilişkili olduğu” konusunda hemfikirler. Yani bir kadının tüplerle ilgili herhangi bir sorununun olmaması ve de bir tane embriyo transfer edilmesi gibi durumlarda dış gebelik riski de ciddi oranda azalmaktadır. Zaten üremeye yardımcı tedavilerde elde edilen ilerlemelerle de tubal hastalığı olan kadınlara yapılan tüp bebek tedavilerinde de dış gebelik olma riski her geçen gün azalmaktadır. 

Dış gebelik nasıl tedavi edilir?

Dış gebeliğin tek tedavisi, rahim dışında olan gebeliğin sonlandırılması şeklindedir. Bu bakımdan dış gebelik tanısı konulan hastalarda, hastaya en uygun yöntem bulunarak ilaçla ya da ameliyatla gebeliğin sonlandırılması yoluna gidilir. Aynı zamanda hastaya düzenli aralıklarla yapılan kan testleriyle de durumunun normalde dönüp dönmediği, kanındaki gebelik hormonu seviyesinin düşüp düşmediği izlenir.

Paylaş:
Siz Yorumlayın Doktorumuz Cevaplasın
  • fatma duran :

    24 Ekim 2019

    iyi akşamlar ben 42 yaşındayım ilk tüp bebek denememizden 8 yaşında oğlum var ve buda ikinci denememiz hocam 12 gün kan sonucum 40 15 gün 95 22 gün kan sonucum ise 350 ve kese görülmedi 2 gün sonra tekrar kan vermemizi istedi doktorumuz acaba dış gebelik olabilirmi yada neden oluyodur çok tedirginim şu an

     Cevapla
  • Nuran :

    21 Ocak 2019

    Hocam 5 gün embriyosu transfer edildi bana beta hcg değerlerim 12. Gün 78, 14. Gün 116 ,16. Gün 166 , 18 Gün 340 dış gebelik olabilr mi

     Cevapla
  • mehmet tosun :

    01 Aralık 2018

    HOCAM ŞİMDİ BİZİM 2 TÜP BEBEK DENEMEMİZ transfer yapıldı ve 3.gün emriyosuydu ve tuttu keseyi alttan ulrosonla gördük yanliz doktor rahmin üst kısmında dedi tüplere dogru giderse dış gebelik olabilr dedi ama burda devam ederse sıkıntı yok dedi asagi düser rahme ortasına gelır dedi sizde gelirmi ve dış gebelik olma sansı nedir bir haftaya sonra görüsürüz dedi dış gebelik nasıl belirti verir 6.hafta bitti7. haftaya giriyoruz bu güne kadar bir belirti olurmuydu dış gebelik olsa

     Cevapla
Benzer Yazılar