Paylaş:

kadin-kisirligi1 ) Genel faktörler

Yalnızca kadını etkileyen genel faktörler içinde yaş, sigara içimi, cinsel yollar ile bulaşan hastalıklar, aşırı kilolu ya da zayıf olmak sayılabilir.

2 ) Yaş

27 yaşından sonra, döllenme kabiliyeti hızlı bir şekilde azalmaya başlar ve 35 yaşından sonra ise, dölenme yeteneği belirgin bir şekilde düşer.

Yumurtalık rezervi açısında; normal bir kadın, 30 yaşında hayat boyu rezervinin %12’sine sahip iken, 40 yaşında bu oran yalnızca %3’tür. 44 yaş ve sonrasında hamle kalma ihtimali tedavi olmasına rağmen oldukça düşüktür. Bu sebepten dolayı, kadın yaşı 35 in altında iken, bir yıl boyunca korunmasız ilişkiye girdiği halde hamile kalamayanlar incelemeye alınırken, 35 yaş üzerinde olanlar için bu süre 6 ay olarak önerilmektedir.

3 ) Sigara içimi

Sigara içmek, yumurtalığın faktörlerini olumsuz açıdan etkiler. Oluşan bu bozukluğun derecesi, sigara içilen süre ile beraber tüketilen miktara da bağlıdır. Sigaranın içerisinde bulunan nikotin ve diğer zararlı kimyasallar, yumurta gelişimi, yumurtlama gibi hamile kalmayı etkileyen östrojen hormonunun işlevini, tam ve doğru bir şekilde ilerlemesini engeller. Aynı zamanda sigara, döllenmiş olan yumurtanın taşınması ve rahim tarafından tutulmasını da ciddi anlamda etkilemektedir. Sigaranın meydana getirdiği bu olumsuz etkilerinin bir kısmı kalıcı olmaktadır. Ancak sigaranın kısa süre içerisinde bırakılması halinde, daha fazla zarar görülmesi engellenebilir. Sigara içen kişilerde, içmeyenlere göre kısır olma ihtimali, % 60 civarında fazlalık göstermektedir.

Aynı zamanda sigara tüketen kişilerde, tüp bebek tedavisi ile eve bebek götürme şansı % 34 azalmaktadır. Tüp bebek tedavisi yöntemi ile hamile kalan bayanlarda, düşük yapma riski % 30 civarında artmıştır.

4 ) Cinsel yolla bulaşan hastalıklar

Cinsel yollar ile bulaşan hastalıklar, kısırlığa sebebiyet verebilir. Bu durum, çoğu kez semptom vermez. Ancak, göz ile görülür bulgular oluğu zaman, vakit geçirmeden tedavi olarak, üreme sisteminde hasarların kalması önlenebilir.

5 ) Vücut ağırlığı ve yeme bozuklukları

Kısırlık, kadınların yaklaşık % 12 sinde, kısırlık sebebinin çok az ya da fazla kilolu olunmasına bağlanmıştır. Yağ hücreleri, seks organları gibi östrojen (kadınlık hormonu) hormonu oluştururlar. Çok fazla yağ hücresinin olması, fazla hormon üreterek hamile kalma şansını ciddi oranda azaltmaktadır. Çok az yağ hücresinin olması halinde de, yetersiz seviyede ki östrojen hormonu üretimine bağlı olarak, adet düzeni bozulmaktadır. Az ya da fazla kilolu olan kadınlar, yumurtlamanın olmamasından dolayı veya yetersizliği sebebi ile, adet düzensizliği ile karşılaşmaktadırlar.

Bu sebepten dolayı, daha hayatın ilk yıllarında doğru beslenme alışkanlığının oluşmuş olması, üreme sağlığı için oldukça önemli bir husustur. Kısırlık durumunda, yaklaşık her 5 kadından birinde, hayatının bir döneminde yeme bozukluğu sorununun meydana geldiği ispatlanmıştır. Bunun yanı sıra, fazla kilolu ve obez kadınların, kısırlık tedavisinde elde edilecek başarının düşebildiği ve tedavi ücretini arttırdığını, aynı zamanda hamile kaldıkları zaman, yüksek riskli gebe olma oranının daha yüksek olduğu bildirilmiştir.

6 ) Kemoterapi

Kısırlık için, oldukça yüksek risk etkenidir. 3 kür kemoterapi sırası, yumurtalıklarda bulunan yumurta miktarını azaltırken, 4 kür kemoterapi ardından, hormon seviyesi menopozal düzeylere kadar gelmektedir. Bu sebeplerden dolayı, kemoterapi adayı olan hastalar, kemoterapi görmeden önce yumurtalık dokusu, yumurta veya embriyo dondurma gibi fertilite koruyucu yöntemlerden birini seçmelidirler.

7 ) Yumurtlama bozuklukları (Ovulatuvar)

Yumurtlama bozukluklarını 3 farklı grupta inceleyebiliriz. Bunlardan birincisi, hipogonadotropik hipogonadism olarak bilinen ve beyinden salgılanarak yumurtalıkları idare eden hormonların, gerekli olandan daha az seviyede olmasından kaynaklanan bir durumdur. Tedavi işleminde, beyin tarafından salgılanan hormonların, enjeksiyon sayesinde yerine konması gerekir. Bu kadınlarda, tedavi yapılmadan önce bir beyin MR’ı çekilmesi ve prolaktin ölçümlerinin yapılması gereklidir.

Başka bir grup, yumurtlama bozukluğu hipergonadotropik hipogonadism olarak bilinwn ve yumurtalık içinde bulunan yumurtaların, beklenenden erken zaman içerisinde tükenmesine bağlı olan durumdur. Bu durum, erken menopoz olarak da bilinmektedir. Çocuk sahibi olabilmek için, günümüzde bilinen bir tedavi yoktur. Bir tek, yumurta bağışı ile hamile kalınabilir.Üçüncü grup yumurtlama problemi ise, kadınlarda en çok görülen, ve hormon bozukluğu olan polikistik over sendromudur.

polikistik-over

8 ) Polikistik over sendromu (PKOS)

Sebebi şuan için tam olarak bilinmemektedir. Yumurtalıklarda gelişmeye başlayan, ancak gelişme potansiyelini tamamlayamayan preantral folikül denen yapıların (henüz gelişmemiş yumurtalar), çevresel dizilimi ve fazlası ile erkeklik hormonu salgılayan, stroma diye bilnen tabakanın kalınlaşması ile alakalıdır.

9 ) Endometriozis ( Çikolata kisti )

Rahim içerisini çevreleyen endometrial hücrelerin, rahim dışında yerleşerek çoğalmasıdır. Genel olarak, 35 yaşın üzerinde olan kadınlarda görülür. Meydana geliş sebebi, şuan için tam olarak bilinmemektedir. En çok rağbet gören teori retrograd menstruasyon (geriye doğru adet kanaması) teorisidir. Kadınlarda meydana gelen adet kanaması, rahim iç tabakasını sarmalayan hücrelerin dökülmesi ile oluşur. Bu hücrelerin bir bölümü de, geriye doğru giderek tüplerin içerisinden karın boşluğuna doğru dökülür. Genel olarak bu hücreler, vücutta bulunan savunma mekanizmaları tarafından yok edilir. Fakat bazı kadınlarda, bu mekanizmalar yeteri kadar iyi çalışmaz ve bunun sonucunda endometrial hücreler, karın zarı üzerine yerleşerek çoğalmaya başlarlar.

10 ) Diğer kısırlık sebepleri ve tedavisi

Az önce belirtilen durumların dışında, kısırlık ile ilişkilendirilen fakat kesin olarak kısırlık sebebi sayılmayan hastalıklar mevcuttur. Bunlardan en önemli olanları, rahmin doğuştan olan anormallikleri ile miyomlardır. Bunun dışında ki kısırlığa neden olacak diğer faktörler ise, aşağıda ki gibidir ;

  • Ciddi karaciğer ya da böbrek hastalığı
  • Trombofili
  • Uyuşturucu kullanımı

I.Hipotalamo-hipofizer faktörler

  • Hipotalamik disfonksiyon
  • Hiperprolaktinemi

J.Ovaryan (yumurtalık ile ilgili) faktörler

  • Polikistik Over Sendromu
  • Anovulasyon
  • Azalmış yumurtalık rezervi
  • Erken menopoz
  • Luteal faz defekti
  • Yumurtalık kistleri
  • Gonadal Disgenezi (Turner Sendromu)
  • Over kanseri

L. Tubal (ektopik /peritoneal) faktörler

  • Endometriozis
  • Pelvik yapışıklıklar
  • Pelvik Enflamatuar Hastalık
  • Tubal tıkanıklık
  • Tüp işlevlerinin yetersizliği

M. Uterin (Rahim ile ilgili) nedenler

  • Uterus şekil bozuklukları
  • Uterus myomları
  • Asherman Sendromu

N. Servikal (rahim ağzı) ile ilgili nedenler

  • Servikal darlık
  • Antisperm antikorlar
  • Servikal mukus yapı bozukluğu

O.Vajinal faktörler

  • Vajinismus
  • Vajinal obstrüksiyon

Ö.Genetik faktörler

  • İntersekse yol açan durumlar (örneğin Androjen İnsensivite sendromu)
  • Mayer-Rokitansky-Hauser Sendromu: 5000 kadında bir görülebilen, biyolojik olarak kadındır ama hiç adet görmemiştir ve rahim bulunmaz.
  • Turner Sendromu
Paylaş:
Siz Yorumlayın Doktorumuz Cevaplasın
Benzer Yazılar