Paylaş:

İnfertilite, yani kısırlık geleneksel olarak toplum yapısında bir kadın problemi olarak ele alınır. Ancak kısırlık konusunda araştırmalar derinleştirildiğinde, konunun aslında erkeklerde de çok fazla görüldüğü ortaya çıkmaktadır. Belirlenen her üç kısırlık vakasından yaklaşık bir tanesi erkeklerden kaynaklanmaktadır.

Erkek infertilitesi tanısı, bir erkeğin yüzleşeceği en zorlu konulardan biri olabilir. Özellikle geleneksel yaşayan toplumlarda bu gerçekle yüzleşmek yıkıcı da olabilir. Bu konu erkeklik açısında eksiklik hissedilmesine kadar gidebilir ve psikolojik olarak sorunlara neden olabilir.

Ne yazık ki, bazı durumlarda erkekler kısırlık konusunda hiçbir tedavi yapılamayacak vakalarla baş etmek gerekebilir. Yine de tıbbi anlamda yapılan her ilerleme ve her gelişme ile, erkek kısırlığı tedavisindeki yenilikler açısından gerçek bir yardım eli sunuyor.

Erkek infertilitesine Genel Bakış

erkek-kisirligi

Sperm testislerde üretilir. Daha sonra, her bir testisin üzerinde uzanan epididim adı verilen “sıhhi tesisat” gibi düşünebileceğimiz kanallara yerleştirilirler. Sperm, yol boyunca bezler tarafından üretilen sperma tarafından beslenir. Sihirli an geldiğinde yaklaşık 150 milyon sperm yarım tatlı kaşığı sperma ile penisten dışarı boşaltılır.

Bütün bu süreç, sinir sisteminden başlayan sinyallerin yanı sıra uygun seviyelerde testosteron ve diğer hormonların bulunması üzerine kuruludur.

Kadınlar ovülasyon ile yumurta üretir. Ayda bir kez rahim içine yumurta düşer. Yumurta üretimi menstruasyondan yaklaşık 14 gün sonra olur. Cinsel ilişki, yumurtlamadan beş gün önce herhangi bir zamanda gebelik yaratabilir. Yumurtlamadan sonraki gün bile cinsel ilişki, gebelikle sonuçlanmayabilir.

Ancak bebek isteyen çiftlere ilk önerilen, 12 ay boyunca korunmasız bir cinsel ilişkidir. Hala gebelik olmuyorsa, ileri aşama doğurganlık değerlendirmelerine bakılması önerilir.

Erkekte Kısırlık Nedenleri

erkek-kisirligi

“Erkek faktörü” aslında genel olarak önemli bir faktördür. Kısırlık konusunda ilk bakılan her zaman kadın tarafı olsa da, erkeğin neden olduğu durumlar hiç de az oranda değildir. Çoğu zaman infertilite sorunu, ya sperm üretme ya da taşıma sürecinde yatmaktadır.

Aşağıdakilerden herhangi biri, bir erkeğin düşük sperm sayısına veya anormal bir sperm hareketliliğine neden olabilir:

• Varikoseltestisin üzerinde bulunan damarların şişerek anormal bir şekilde toplanması ve büzülmesidir; düzeltilebilir erkek infertilitesinin en yaygın nedeni olan varikosel, tüm erkekte infertilite vakalarının % 38’ini oluşturmaktadır.

• İnmemiş testisler

• Testislerde enfeksiyon, prostat ya da vücutta yüksek ateşe neden olan diğer enfeksiyonlar

• Kemoterapi

• Anabolik steroidler ya da anti-nöbet ilaçları

• Genetik anormallik

• Hormonal sorunlar

Bazı durumlarda, bu sorunlar tersine çevrilebilir. Bir doktor tarafından yapılacak değerlendirme ile sorunu çözmek için bir çok farklı yöntem uygulanabilir.

Bazen, erkekte sperm üretmekte sorun yoktur. Sorun, spermlerin nereye gitmesi gerektiğidir. Bu tip erkek infertilitesine sahip erkeklerin testislerinde normal spermleri vardır. Ancak semende sperm anormaliği olabilir, çok az sayıda veya hiç sperm yoktur. Bu tür kısırlığın nedenleri şunları içerir:

• Retrograd boşalma: Bu durumda, sperm penisin dışına çıkmak yerine geriye doğru mesane içine ejakülasyon yapar. Genellikle cerrahi bir nedenden kalmış olabilir.

Ana sperm kanallarının hiç bulunmaması: Bu durum genetik bir sorundur.

Engel: Testisler ve penis arasındaki yolun herhangi bir yerinde tıkanıklık oluşabilir.

• Anti-sperm antikorları: Antikorlar yumurta yolunda anormal bir şekilde sperme saldırabilir.

İnfertilite yaşayan erkeklerin % 25 kadarı idiyopatik infertiliteye sahiptir. Tanımlanmayan şekilde anormal veya düşük sperm sayısına sahip oldukları anlamına gelir.

Erkek Kısırlık Testleri: Mikroskopik İnceleme

sperm1

Bir erkeğin infertilitesinin nedenini saptamak, önemli bir bilimsel sanattır. Kuzey Carolina Raleigh’deki erkek üreme tıbbı ve mikrocerrahi alanında uzmanlaşmış bir ürolog olan Stephen Shaban, “İlk adım, erkek infertilitesinde uzmanlaşmış bir doktor tarafından yapılan doğru bir değerlendirmedir” diyor. Uzmanlar yaklaşımlarında farklılıklar gösterse de, bekleyebileceğiniz bazı testler şunlardır:

Sperm ve semen analizi. Bu analiz için erkekler özel bir odaya alınır. Video, dergi vs. gibi özel materyaller sunulur. Masturbasyon ile bir meni örneği alınır. Uzmanlar daha sonra bu örnekten sperm sayınızı, şekillerini, hareketlerini ve diğer değişkenleri değerlendirir.

Dr. Shaban, “Genel olarak, normal biçimli sperm sayısının daha yüksek olması doğurganlığın yüksek olması anlamına gelir” diyor. Ancak istisnalar da çok yaygın. Düşük sperm sayısına veya anormal spermlere sahip birçok erkek hâlâ hamile bırakabilir. Kısır erkeklerin yaklaşık % 15’inde normal sperm vardır.

Şaşırtıcı bir şekilde, semende sperm eksikliği (azoospermi) iyi bir durum olabilir. Ross, “sıhhi tesisatta” ameliyatla düzeltilebilecek bir tıkanıklık olmasının tercih edilen ve tedavi edilebilir bir durum olduğunu belirtiyor.

• Fiziksel Muayene. Kapsamlı bir fiziksel muayene, varikoseli ilk bakışta saptayabilir ve hormon sorunlarına ipuçları alabilir. Bu kesinlikle bir ürolog tarafından yapılmalıdır.

• Hormon değerlendirme. Testosteron ve çoklu hormonlar beyinde sperm üretimini kontrol eder. Bununla birlikte, infertil erkeklerin % 97’sinde hormonlar temel sorun değildir.

• Testis biyopsisi. Bu, spermalarında çok düşük veya hiç sperm olmayan erkekler için yapılır. Testis üzerinde iğne biyopsisi, bir erkeğin sağlıklı bir sperm oluşturup oluşturmadığını gösterebilir. Testiste bol miktarda iyi sperm bulunursa, bir yerde tıkanıklık var demektir.

• Genetik testler. Genetik testler doğurganlığa ve sperm ile ilgili problemlere özgü engelleri tanımlayabilir. Uzmanlar genetik testlerin ne zaman yapılması gerektiği konusunda belirli zamanlar vererek değerlendirme yapabilir.

Erkekte Kısırlık: Yeni tedavilerle Artan Hamilelik Oranları

varikosel

Erkek infertilitesi konusunda yapılacak tedavilerin amacı gebelik elde edebilmektir. İdeal olarak, infertilitenin nedeni tersine çevrilebilir. İşte bazı ortak erkek kısırlığı tedavileri.

• Varikosel, damarları bloke eden anomaliteyi ortadan kaldırmak için mikroskop altında ameliyatla onarılır.

• Hormonal anormallikler bazen ilaçla veya ameliyatla tedavi edilebilir.

Sperm kanallarındaki tıkanıklıklar cerrahi olarak düzeltilebilir.

Eğer yukarıdaki yöntemler işe yaramazsa, eskiden çözülemeyen erkek infertilitesi anlamına geliyordu. Bugün, yardımcı üreme teknikleri güçlü yeni seçenekler sunuyor.

Erkek Kısırlığına Yeni Üreme Yöntemleri

tup-bebek

İlk olarak, sperm ister boşalma yolu ile istenirse testisten bir iğne yardımı ile toplanır. Bunlar daha sonra farklı yöntemlerle yumurtaya iletilir.

• İntrauterin inseminasyon (IUI): Yumurtlama sırasında, sperm direkt olarak uterusa enjekte edilir. Kadınlara yönelik hormonal ilaçlar kadınlarda yumurta üretimini arttırmak için verilir.

• In-vitro fertilizasyon (IVF): Erkekten alınan sperm, kadından alına yumurtalarla birlikte labaratuvar ortamında “test tüpü” nde toplanır. Burada döllenen yumurtalardan elde edilen embriyolardan sağlıklı olan seçilerek uterus içine yerleştirilir. IVF, yani tüp bebek tedavisi en azından yaşayabilir bir sperm gerektirir.

• İntrasitoplazmik sperm enjeksiyonu (ICSI): Tek bir sperm, yumurta içine küçük bir iğne ile enjekte edilir. Mikroenjeksiyon olarak bilinen bu yöntemle döllenmiş yumurta daha sonra uterusa yerleştirilir. Sperm sayısı son derece düşük veya anormal olduğunda ICSI uygulanabilir.

Erkek Kısırlık Konusunda Siz Neler Yapabilirsiniz?

Öncelikle sağlıklı yaşam önerilerine kulak vermelisiniz. Sağlıklı beslenme ile başlayarak, bunu tüm hayatınıza yaymalısınız. Alkol, sigara, ağır ilaçlar sperm içimn önemli faktörlerdir. Bunları gözden geçirmelisiniz. Sıcak banyolar, hamam, sauna gibi yerlerden uzak durmalısınız. Laptopunuzu kucağınızda tutmak yerine, masanın üzerinde kullanın. Sıcak yumurtalıklar daha sonra sorun yaratır. Sıkan pantolon, iç çamaşırı, spor kıyafetlerine dikkat edin.

Paylaş:
Siz Yorumlayın Doktorumuz Cevaplasın
Benzer Yazılar