Paylaş:

Tüp bebek tedavisi; kısırlık sorunu olan çiftlerin kendi üreme hücreleri kullanılarak bebek sahibi olabilmelerine olanak tanımaktadır. Kısırlık şikayetiyle doktora başvuran çiftler birtakım test ve muayenelere tabi tutulduktan sonra doğal yolla gebeliğin mümkün olamayacağı ya da çok zor olduğu görülürse tüp bebek tedavisine alınırlar. Tüp bebek tedavisinde; kadın ve erkekten üreme hücreleri alınır, laboratuvarda döllenme gerçekleştirilir ve detaylı bir kontrol altında elde edilen embriyolardan gebelik için en uygun olanı anne adayının rahmine transfer edilir. Bu şekilde embriyo transferinden 12 gün sonra da kadına kanda gebelik testi yapılır ve tedavinin başarılı olup olmadığı anlaşılır.

Tüp bebek tedavisinde başarılı olabilmek için anne adayından alınan yumurta hücresi ve baba adayından alınan sperm hücresinin canlı ve kaliteli olması çok önemlidir. Zira kaliteli üreme hücreleri ile mümkün olan en kaliteli embriyolar elde edilebilir ve dolayısıyla da tedavinin gebelikle, sonrasında canlı doğumla sonuçlanması mümkün olabilir. Bu bağlamda hem yumurta toplama hem de sperm elde etme aşamaları çok önemlidir.

Erkekten sperm ne zaman alınır?

Tüp bebek tedavisine başlamadan önceki danışmanlık aşamasında çift tüm süreç hakkında bilgilendirilir ve hem anne hem de baba adayının uyması gereken hususlar açıklanır. Bu bağlamda baba adayı yumurta toplama işleminin olduğu gün sperm vereceğini bilir. Ancak erkeğin vereceği meninin içinde mümkün olan en çok sayıda ve en olgun spermlerin bulunması için, baba adayının sperm verme öncesinde 3- 5 günlük cinsel perhiz yapması gerekir. Şöyle ki; meni vermeden önceki birkaç gün içinde herhangi bir şekilde boşalmış olursa, sperm alma gününde menide yeterince canlı hücre bulunmayabilir.

Tüp bebek tedavisi sürecinin sorunsuz ilerlemesi için çift tüm aşamalarda ayrıntılı olarak bilgilendirilmekte, yakından takip edilmektedir. Bu bağlamda yumurtalıkların uyarılması sürecinin sonuna yaklaşıldığında da baba adayı bu cinsel perhiz süresi hakkında uyarılır ve uygun zamanda doğru ve yeterli örnek vermesi sağlanır. Çünkü yumurta toplama gününde baba adayından sperm alınacak ve bu şekilde döllenme gerçekleştirilecektir.

Erkekten sperm nasıl alınır?

Yumurta toplama işlemi yapılacağı gün, baba adayı sperm verebilmesi için özel olarak hazırlanmış odada  mastürbasyon yöntemiyle meni verir. 3 – 5 günlük cinsel perhizde olan baba adayı bu odada kolaylıkla boşalabilir ve üreme hücreleri bakımından zengin bir meni örneği verebilir.

Mastürbasyonla boşalma yöntemiyle alınan örnek içinde, androloji laboratuvarında kullanılan çeşitli tekniklerle mümkün olan en iyi kalitede ve hareketli spermler diğer hücre atıklarından ve sıvılardan ayrıştırılır. Bu işlem sayesinde meninin içindeki en kaliteli spermler döllenmede kullanılmak üzere seçilir. Çeşitli işlemlerden geçirilerek elde edilen kaliteli spermler  döllenme saatine kadar inkübatör adı verilen özel dolaplarda  bekletilir.

Erkekten alınan menide sperm bulunamazsa ne olur?

Mastürbasyon yoluyla meni alındığı halde bazı erkeklerin menisinde hiç sperm hücresi bulunamayabilir. Bu tür durumlar da “azospermi” olarak adlandırılır. Azospermli hastalarda sperm elde edebilmek için; cerrahi işlemlerle TESE (Testiküler Sperm Extraksiyonu), TESA (Testiküler Sperm Aspirasyonu), MESA, PESA gibi teknikler kullanılarak testislerden sperm elde edilmeye çalışılır. Çünkü bu hastaların çoğunda aslında sperm üretimi vardır, ancak menide bulunamamıştır.  TESE, TESA, MESA, PESA gibi teknikler ile hastaların ortalama % 65’inde canlı sperm hücresi bulunabilir. Eğer alınan örneklerde sperm hücresi bulunabilirse laboratuvarda çeşitli hazırlama yöntemleri kullanılarak spermler ayrıştırılır, seçilir ve mikroenjeksiyon işlemi için saklanır.

Erkekten sperm alma yolları

    • Mastürbasyonla boşalma yoluyla alınan meninin içindeki sperm hücreleri ayıklanır ve en kaliteli olanlar seçilir.

    • Sperm bulunmayan hastalarda, yani azospermi vakalarında testislerden cerrahi yolla sperm elde edilebilir.

    • Baba adayının sperm kanallarındaki tıkanıklıktan kaynaklanan azospermi vakalarında kanallara veya testis dokusuna ince bir iğne ile girilerek sperm aranır. Bu işleme PESA veya TESA adları verilir.

    • Sperm kanallarında tıkanıklık olmadığı halde testislerde çok az da olsa sperm üretimi olan hastalarda testislerden parça doku alınarak sperm aranır ve bulunan sperm hücreleri mikroenjeksiyon işleminde kullanılır. Kaliteli tek bir sperm hücresi yumurta hücresinin içine enjekte edilerek döllenme garanti hale getirilir.

TESE nasıl yapılır?

Menide sperm hücresi bulunamayan erkeklerde, testislerden küçük bir kesi ile açılır ve farklı bölgelerden küçük doku parçaları alınarak bunlarda sperm hücresi aranır.

Mikro TESE nasıl yapılır?

Baba adayının testislerinden küçük bir kesi ile açılır, mikroskop ile dokular büyütülerek sperm üretimi olması muhtemel bölgelerden doku alınır. Alınan bu dokularda canlı sperm hücresi aranır. Bu şekilde yapılan Mikro TESE işlemi günümüzde uygulanmakta olan en ileri düzey yöntemdir. Daha çok şansa bağlı olarak yapılan TESE işlemine göre, Mikro TESE işlemi ile sperm bulma olasılığı daha fazladır. Bu işlemde hastanın doku ve kan kaybı daha az olduğu için de tercih sebebidir.

Spermler dondurularak saklanabilir mi?

Belli yöntemlerle elde edilen ve hemen kullanılmayacak olan sperm hücrelerinin dondurularak saklanması ileriki dönemlerde bebek sahibi olmak isteyenler için çok önemlidir. Bu işlem hem ülkemizde hem de tüm dünyada başarıyla yapılmaktadır. Ülkemizde Sağlık Bakanlığı Yönetmeliği’ne göre spermlerin dondurularak saklanması için birtakım tıbbi zorunluluk halleri olması gerekiyor.

Üreme hücreleri ve gonad dokularının saklanması için gerekli olan tıbbi zorunluluklar;

    • TESA ve TESE cerrahi yöntemlerle sperm elde edilmiş olması,

    • Hastanın kemoterapi ve radyoterapi gibi gonad hücrelerine zarar veren tedaviler almasının gerekmesi durumunda tedaviye başlamadan önce,

    • Hastanın üreme yetisinin kaybedilmesine sebep olabilecek ameliyatlar yapılacak olması,

    • Çok az sayıda sperm hücresi olduğu tespit edilmesi

Paylaş:
Siz Yorumlayın Doktorumuz Cevaplasın
Benzer Yazılar